hâlinin bir kaç misli cesâmet arz etti. Bu vaz‘ıyyette içinde bir insân şekli göründü. Kısa bir zamân sonra bu şekil ve Kamer kayboldu. Cihân serâser zulmet içinde kaldı. Mağrib cihetinde, ufuktan bir mızrak boyu yüksekliğinde, Şems sönük bir ziyâyla göründü. Ufku ta‘kíben bir müddet şimâle doğru gáyet sür‘atle gitti ve kayboldu. Tekrâr zulmet başladı. Soğukkanlılığımı muhâfaza etmekle berâber, kıyâmet kopuyor diye uyandım.

İşte bu dehşetli gecenin gündüzünde, “Otuz Birinci Mektûb”un “Bir ve İkinci Lem‘a”larını hâvî kıymetli eseri aldım, okudum. Kendi kendime geceki hâleti düşündüm. Dedim: Bu mübârek mektûb, bana şu dersi veriyor: Sen bir sefîneye râkibsin ki, o azametli sefînen başdöndürücü sür‘atle, fezá-yı nâ-mütenâhîde koşturuluyor. Bu sefîneyi böyle pırıl pırıl çeviren Kadîr-i Kayyûm, sana musahhar ettiği, muntazam tulû‘ ve gurûb eden Şems’le; incelerek, büyüyerek mükemmel bir takvîm-i semâvî vaz‘ıyyetini gösteren Kamer gibi azím cisimleri de istihdâm ediyor. Bir küre, كُنْ فَيَكُونُ emrini aldığı zamân, bu muazzam küreler gibi milyonlarca seyyârât biribiri­ne karışacak, nizám-ı álem bozulacak, her şey harâb olacak.  كُلُّ شَيْءٍ هَالِكٌ اِلَّا وَجْهَهُ لَهُ الْحُكْمُ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُونَ  sırrı záhir olacak. Öyleyse, en metîn, en álî, en müzeyyen görünen bu sarây-ı kâinâtın bir ânda yıkılacağı, harâb olacağı, bütün sekenesinin mahv ü nâ-bûd olacaklarını düşün. Hîç-ender-hîç olduğunu hátırla. Senin mini mini hayât tekneni, dağlar gibi dalgaları bulunan kısacık ömrünün denizinde aldanarak boğdurma. Ve hayât-ı ebediyyeni söndürmek isteyen, en büyük ve en yakın olan nefsinin hîlesinden kurtulmaya çalış. Bunun için sana çok kolay ve ucuz, te’sîri mücerreb ve kat‘í ve

Lügat: ebediyyen, muntazam, dehş(e), muazzam, birinc, dehşet, ediyye, cisim, sinin, şekil