Şerh

Ya‘nî, Hazret-i Ísâ (as)’ı temsîl edenlerin, Deccâl’i temsîl edenlere bi’l-fiil galebe ettiği gözle görünecekti. Te’vîl i‘tibâriyle sarîhî ma‘nânın bir ferdi tezáhür edecekti.” Yoksa, “Sarîhî ma‘nâ tahakkuk edecekti” demek istemiyor.

Demek, Bedîuzzamân Hazretleri, bu mektûbunda hâşâ, “Hazret-i Ísâ (as) Hıristiyanlar arasına nâzil olacak, şahs-ı Ísâ şahs-ı Deccâl’i öldürmeyecek” demiyor. Belki, “Ehâdîs-i Nebeviyyenin hem sarîhî, hem de işârî ma‘nâları birer küllîdir. Bu küllî ma‘nâların altında çok ferdler vardır. İkinci Dünyâ Harbinde Deccâl’le alâkalı hadîsin işârî ma‘nâlarından bir ferdi gözlere göründü. Eğer Alman hükûmeti netîce-i harbi kazansaydı, te’vîl i‘tibâriyle sarîhî ma‘nânın bir ferdi de görünecekti” buyuruyor.

(Eğer tam kazanmasa da, yine muvâfık bir ma‘nâ-yı işârîdir.) Ya‘nî, hadîsin ma‘nâsına muvâfık işârî bir ma‘nâdır. Bedîuzzamân Hazretleri, Deccâl’in azamet-i heykelinden ve ona nisbeten Ísâ (as)’ın kámetçe küçüklüğünden bahs eden hadîsin müteaddid ma‘nâlarından işârî bir ma‘nâsının İkinci Cihân Harbinde üç cihette göründüğünü şöyle îzáh ediyor:

(Birinci Cihet: Dîn-i Ísevî’nin hakíkísini esâs tutan Ísevî rûhânîlerin cemâati ve onlara karşı dînsizliği tervîce başlayan cemâat tecessüm etseler, bir minâre yüksekliğinde bir insânın yanında bir çocuk kadar da olamaz.

İkinci Cihet: Resmî i‘lânıyla, “Elláh’a istinâd edip dînsizliği kaldıracağım, İslâmiyyeti ve İslâmları himâye edeceğim” diyen bir hükûmet) Almanya (yüz milyon küsûr iken, dört yüz milyona yakın nüfûsa hükm eden bir diğer devlete ve dört yüz milyon nüfûsa yakın ve onun müttefiki olan Çin’e ve Amerika’ya ve onlar ise zahîr ve müttefik oldukları olan bolşeviklere

Lügat: nisbeten, tahakkuk, tecessüm, hükûmet, birinc, nisbet, teaddi, küllî, nâzil, âmiyy