لَا تَبْد۪يلَ لِخَلْقِ اللّٰهِۜ ذٰلِكَ الدّ۪ينُ الْقَيِّمُۗ وَلٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَۗ 

“(Artık) ey insân! (Sen yüzünü hanîf olarak) bâtıldan udûl edip hakka meylederek (Elláh’ın insânları onun üzerine yarattığı dîne çevir.) Ya‘nî, yüzünü, fıtrî dîn olan İslâm Dîni’ne tamâmiyle yönelt, ona sarıl, onun ahkâmıyla amel et. Elláh (cc), bütün insânları tevhîd dînine müsâid bir kábiliyyette vücûda getirmiştir. Her insân, İslâm fıtratı üzere dünyâya getirilmektedir. Daha sonra insânların bir kısmı, irâdelerini kötüye kullanarak o fıtrat dîni olan İslâmiyyetten i‘râz ederler. (Elláh’ın yaratışı için değişiklik yoktur.) İnsânların o dîni değiştirmeğe ve ona muhálif hareket etmeye salâhiyyetleri olamaz. İnsânın fıtratını tekvînen değiştirmeye gücü yetmeyen bir kimse, fıtrat dîni olan İslâm’ı da değiştiremez. Dîn-i Hak olan İslâmiyyeti tahrîf, tebdîl ve tağyîr etmeye kalkışmak, fıtrat-ı insâniyyeyi bozmaya kalkışmak demektir. Bu ise, nihâyetsiz bir cinâyettir. Öyle ise, insân, ister istemez fıtrat dîni olan İslâm’ı kabûl ve ona itáat etmeye mecbûrdur. Aksi takdîrde, dünyevî ve uhrevî cezâya müstahak olur. (İşte, müstakím olan dîn budur.) Tevhîd dîninden ıbâret olan İslâm Dîni’dir. (Velâkin, insânların çokları bilmezler.) O dînin kıymetini, yüceliğini, lüzûmunu, dünyâ ve âhiret saádetine medâr olduğunu takdîr edemeyerek nefislerinin arzûlarına uyarlar, bâtıl dinlere tâbi‘ olurlar.” [612]

Ya‘nî, bu âyet-i kerîme der ki: “Mâdem bu kadar delâilin netîcesi olarak tevhîd ve haşir rükünlerinin hak ve sâbit olduğu tebeyyün etti. Hem mâdem haşir, teklîfsiz olmaz. Hem mâdem teklîf, nübüvvetsiz olmaz. Öyle ise, ey insânlar! Siz de o Zât-ı Akdes’i tesbîh ederek bütün nekáisten ve kusúrâttan tebrie edin, namâz kılın, yeryüzünde ahkâm-ı İlâhiyyeyi icrâ ve tatbîk etmekle teklîfî olarak da tevhîdi ikáme edin, şirki tard edin, îmân ve ibâdet noktasında kâinâttaki mevcûdâttan geri kalmayın. O zamân istikámet dâiresine girip felâh bulursunuz. Böylece, saádet-i dareyne nâil olursunuz.”

Demek, Kur’ân, evvelâ teklîfi nazara verdi. Sonra tekvîni onun üzerine binâ etti. Sonunda yine teklîfe bağladı.

Lügat: nübüvvet, tebeyyün, dünyevî, hareket, übüvvet, tebrie, uhrevî, âhiret, lâkin, âhire, âmiyy