BİR NÜKTE-İ KUR’ÂNİYYE

 Elláhu Teálâ, Meryem Sûresinin 9. âyet-i kerîmesinde; هُوَ عَلَىَّ هَيِّنٌ “O, bana kolaydır” buyurmuştur. Bu âyet-i kerîmede ise; ism-i tafdîl sığası ile

 وَهُوَ أَهْوَنُ عَلَيْهِ   “Bu iş, O’na ehven, ya‘nî daha kolaydır” buyurmuştur. عَلَى harf-i cerrini, birinci âyet-i kerîmede önce, bu âyet-i kerîmede ise sonra getirmiştir. Çünkü, Elláhu Teálâ’nın orada kolay oluşundan bahsettiği şey, ihtiyâr bir erkekten (Hazret-i Zekeriyyâ (as)’dan) çocuk yaratma mes’elesidir. Bu ifâde, “O iş, başkasına zordur. Ancak bana kolaydır” ma‘nâsını ifâde etmektedir. Ya‘nî, “Benden başkasına değil, ancak Bana kolaydır” demektir. Burada ise, daha kolay olduğundan bahsettiği mes’ele, daha önce yapılan bir işi, ikinci kez yeniden yapma meselesidir. Bu misâl, başkaları için de düşünülebilir. Bundan dolayı, Cenâb-ı Hak bu âyet-i kerîmede, hasr ifâdesi olmaksızın, “Bu iş O’na pek kolaydır” demiştir. Birinci âyet-i kerîmede harf-i cerrin önce zikredilmiş olması ise, ihtisâs içindir, hasrı ifâde eder.

NETÎCE-İ KELÂM: Kur’ân-ı Mu‘cizü’l-Beyân, tefsîrini yaptığımız bu âyet-i kerîmelerde 

“Birinci Merhale”de haşr-i cismânîyi da‘vâ etti. Bu da‘vânın başta nev-ı beşer olmak üzere bütün mahlûkát için gáyet mühim olduğunu nazara verdi. [613] 

“İkinci Merhale”de, haşr-i cismânînin sebebi, teklîf olduğunu ve haşirde muhâsebenin teklîfe göre olacağını ifâde etmekle, nev-ı beşeri hesâb günü için hâzırlanmaya da‘vet etti. Ya‘nî, “Îmân ve ubûdiyyetle Hálık’ınızı râzı edin ki, orada saádet-i ebediyyeye nâil olup şekávet-i dâimeden halâs olasınız” diye nev-ı beşeri irşâd etti. [614] 

“Üçüncü Merhale”de, haşr-i cismânî da‘vâsını tekvînî delîllerle isbât etti. [615]

“Dördüncü Merhale”de, haşr-i cismânîyi tekrâr da‘vâ etmekle te’kîd ve takviye etti. [616] 

“Beşinci Merhale”de ise,  “Mâdem haşr-i cismânî haktır ve vukú‘ bulacaktır. Hem mâdem âhirette teklîfe göre muámele göreceksiniz. Öyle ise, îmân ve ibâdet ile Rabbinizi râzı edin” diye teklîf ile hátime verdi. [617]

Lügat: harf-i cerr, merhale, takviye, birinc, ediyye, keriyy, âhiret, sinin, âhire