tabîatına; insânın irâdesiyle işlemiş olduğu günâhlar ise, enâniyyet-i insâniyyeye áiddir. Bu halk fiilinde görünen bütün güzellikler ise, bin bir ism-i İlâhîye, bâ-husús Hak ismine áiddir. Bu isimlerle muttasıf olan bir Zât-ı Akdes, haşri getirmemekle, mevcûdât-ı álemi adem-i mutlaka atmakla, en büyük kusúru işlemez. Zîrâ, nihâyet derecede bir kemâl, nihâyet derecede bir kusúrla tevfîk edilemez. Öyle ise, haşrin vukúu muhakkaktır.

Hem meselâ: Dördüncü Makám-ı Álî olan Makám-ı Rubûbiyyet’e delâlet eden

  وَمِنْ اٰيَاتِه۪ٓ اَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا لِتَسْكُنُٓوا اِلَيْهَا وَجَعَلَ  بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً اِنَّ ف۪ى ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

âyet-i kerîmesinde geçen zevc ve zevcenin hılkatinde aklın záhirine göre görünen çirkinlikler, nekáis ve kusúrât, hem de onların irâdeleriyle sáhib oldukları kötü huy ve hasletler, enâniyyet-i insâniyyeye áiddir. Bu fiilde görünen bütün güzellikler ise, bin bir ism-i İlâhîye, bâ-husús Rab ismine áiddir. Bu isimlerle muttasıf olan bir Zât-ı Akdes, haşri getirmemekle, mevcûdât-ı álemi adem-i mutlaka atmakla, en büyük kusúru işlemez. Zîrâ, nihâyet derecede bir kemâl, nihâyet derecede bir kusúrla tevfîk edilemez. Öyle ise, haşrin vukúu muhakkaktır.

Evet, Elláh (cc), kendisiyle sükûnet bulsunlar diye, kendi cinslerinden erkekler için kadınlar yaratmış, eşler arasında meveddet ve rahmeti te’sîs etmiştir. Bütün bu güzellikler, Elláh’a áiddir. Şâyet eşlerden biri sû-i ahlâk sáhibi olup o sükûneti bozarsa, bu onun irâdesine áiddir. Hem meselâ; şâyet kadın, yaratılış i‘tibâri ile çirkin olursa, bu kusúr da onun tabîatına áiddir.

Hem meselâ: Beşinci Makám-ı Álî olan Makám-ı Ulûhiyyet’e delâlet eden 

وَمِنْ اٰيَاتِه۪ خَلْقُ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافُ اَلْسِنَتِكُمْ وَاَلْوَانِكُمْۜ اِنَّ ف۪ى ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ لِلْعَالِم۪ينَ

âyet-i kerîmesinde geçen semâvât ve Arz’ı halk etmek, renkleri ve dilleri muhtelif yaratmak fiillerinde aklın záhirine göre görünen çirkinlikler, nekáis ve kusúrât, tabîat ve eneye áiddir. Bu fiillerde görünen bütün güzellikler ise, bin