her biri ise, birer neferdir. Evâmir-i tekvîniyyeyle, kader-i Rabbânînin sevkıyle, ezelden gelen emr-i kün sadâ-yı ma‘nevîsi ile zerreler ordusu, neferât gibi toplanır. Her biri birer ordugâh hükmünde olan her bir insânın vücûduna gelip çalışır. Yerini ve vazífesini bilir. Sonra Azrâîl (as)’ın “İstirâhat edin!” emriyle o neferât dağılıp istirâhate çekilir.

“Kün” emrinden gelen emirle, bütün zerrâtı tahrîk edip şu vücûdun içerisinde çalıştıran Kumandân-ı A‘zam ve Hálık-ı Álem; vücûda giren o neferâtı muvakkaten bir istirâhat için kabre koyup dağıtır. Sonra, “Hayy” ismine mazhar olan Hazret-i İsrâfîl’in borusuyla o zerrâta “Yâ Hayy” dedirterek, “Çalıştığınız vücûda bir daha geri dönün. Herkes kıt‘asına girip terkîb olsun. Rûh ile cesed yan yana gelsin!” emreder ve emr-i İlâhî ile zerrât terkîb olup mevcûdât yeniden vücûd bulur ve zî-hayât olanların rûhları cesedlerine girip yerleşir.

İşte, kim bidâyeten başta insân olmak üzere bütün mevcûdâtı yaratmışsa; aynı o Zât, bu halkı bir daha iáde eder. Buna söz vermiştir. Elbette, sözünü yerine getirecektir. Zîrâ, ilim ve kudreti nihâyetsizdir. Bu iáde, aklen ibdâ‘dan (ilk yaratılıştan) daha kolaydır. Kur’ân’ın ma‘nevî tefsîri olan “Risâle-i Nûr”un “Sözler” adlı eserinde şöyle deniliyor:

“Haşir mes’elesinde Kur’ân-ı Hakîm,(. …) Evvelâ neş’e-i ûlâyı nazara verir. Der ki: ‘Nutfeden alakaya, alakadan mudgaya, mudgadan tâ hılkat-ı insâniyyeye kadar olan neş’etinizi görüyorsunuz. Nasıl oluyor ki, neş’e-i uhrâyı inkâr ediyorsunuz? O, onun misli, belki daha ehvenidir.’ ” [587]

“Mesnevî-i Nûriyye” adlı eserde ise şöyle buyruluyor:

“أَفَعَيي۪نَا بِالْخَلْقِ اْلاَوَّلِ بَلْ هُمْ ف۪ى لَبْسٍ مِنْ خَلْقٍ جَد۪يدٍ olan âyet-i kerîmenin  tabaka-i avâma áid safhasında şu ma‘nâ vardır.

“ ‘Onlar, daha acîb olan birinci yaratılışlarını şehâdetle ikrâr ettikleri hâlde, daha ehven, daha kolay ikinci yaratılışlarını uzak görüyorlar.’ Şu safhanın arkasında, haşir ve neşrin pek kolay olduğunu tenvîr eden büyük bir bürhân vardır.

“Ey haşir ve neşri inkâr eden kafasız! Ömründe kaç def‘a cismini tebdîl ediyorsun? Sabâh ve akşâm elbiseni değiştirdiğin gibi her senede bir def‘a tamâmıyla

Lügat: bidâyeten, emr-i kün, bidâyet, elbette, mesnevî, neferât, ordugâh, udre(t), birinc, inkâr