fâidesizlikten, abesiyyetten A‘lâ-yı illiyyîn olan kıymete, bekáya, ulvî vazífeye, mektûbât-ı Samedâniyye olması derecesine çıkarıyor.

“Bak, hem öyle yüksek bir fîzâr-ı istimdâdkârâne ile istiyor ve öyle tatlı bir niyâz-ı istirhâmkârâne ile yalvarıyor ki: Gûyâ bütün mevcûdâta, semâvâta, Arş’a işittirip, vecde getirip; duásına, ‘Âmîn, Elláhümme âmîn!’ dedirtiyor.

“Bak, hem öyle Semî‘ ve Kerîm bir Kadîr’den, öyle Basír ve Rahîm bir Alîm’den saádet ve bekáyı istiyor ki; bi’l-müşâhede, en gizli bir zî-hayâtın en gizli bir arzûsunu, en hafî bir niyâzını görür, işitir, kabûl eder, merhamet eder. Lisân-ı hâl ile de olsa icâbet eder. Öyle súret-i hakîmâne, basírâne, rahîmânede verir ve icâbet eder ki; şübhe bırakmaz, o terbiye ve tedbîr öyle Semî‘ ve Basír’e mahsús, öyle bir Kerîm ve Rahîm’e hástır.

“Acabâ, bütün benî-Âdem’i arkasına alıp, şu Arz üstünde durup, Arş-ı a‘zama müteveccihen el kaldırıp, nev-ı beşerin hulâsa-i ubûdiyyetini câmi‘ hakíkat-ı ubûdiyyet-i Ahmediyye (asm) içinde duá eden şu şeref-i nev-ı insân ve ferîd-i kevn ü zamân olan Fahr-i Kâinât (asm) ne istiyor, dinleyelim. Bak, kendine ve ümmetine saádet-i ebediyye istiyor, beká istiyor, Cennet istiyor. Hem mevcûdât âyinelerinde cemâllerini gösteren bütün esmâ-i  kudsiyye-i İlâhiyye ile berâber istiyor. O esmâdan şefâat taleb ediyor, görüyorsun. Eğer âhiretin hesâbsız esbâb-ı mûcibesi, delâil-i vücûdu olmasa idi; yalnız şu zâtın tek duásı, bahârımızın îcâdı kadar Hálık-ı Rahîm’in kudretine hafif gelen şu Cennet’in binâsına sebebiyyet verecekti.

“Evet, bahârımızda yer yüzünü bir mahşer eden, yüz bin haşir nümûnelerini îcâd eden Kadîr-i Mutlak’a, Cennet’in îcâdı nasıl ağır olabilir? Demek, nasıl ki, onun risâleti, şu dâr-ı imtihânın açılmasına sebebiyyet verdi, لَوْلَاكَ لَوْلَاكَ لَمَا خَلَقْتُ اْلاَفْلاَكَ sırrına mazhar oldu. Onun gibi, ubûdiyyeti dahi öteki dâr-ı saádetin açılmasına sebebiyyet verdi.

“Acabâ, hîç mümkün müdür ki, bütün akılları hayrette bırakan şu intizám-ı álem ve geniş rahmet içinde kusúrsuz hüsn-i san‘at, misilsiz cemâl-i rubûbiyyet; o duáya icâbet etmemekle böyle bir çirkinliği, böyle bir merhametsizliği, böyle bir intizámsızlığı kabûl etsin? Ya‘nî, en cüz’î, en ehemmiyyetsiz arzûları, sesleri ehemmiyyetle işitip îfâ etsin, yerine getirsin; en ehemmiyyetli, lüzûmlu arzûları ehemmiyyetsiz görüp işitmesin, anlamasın, yapmasın? Hâşâ ve kellâ, yüz bin def‘a hâşâ! Böyle bir cemâl, böyle bir çirkinliği kabûl edip çirkin olamaz. Demek, Resûl-i Ekrem aleyhis-

Lügat: merhamet, terbiye, udre(t), ediyye, âhiret, çirkin, fâide, istim, misil, âhire, şübhe