وَالْوَزْنُ يَوْمَئِذٍۨ الْحَقُّۚ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوَاز۪ينُهُ فَاُو۬لٰٓئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

“Cenâb-ı Hakk’ın adâletinin büyük bir tecellîsi olmak üzere, âhiret gününde bütün insânların dünyâda yapmış oldukları amelleri tartılacaktır. Binâenaleyh, âhirette amellerin tartılması haktır, sâbittir, vukúu muhakkaktır. Artık bu tartma netîcesinde her kimin tartısı ağır gelirse, ya‘nî hangisinin iyiliklerine áid tartısı, kötülüklerine mahsús tartısından ağır çekerse; işte kurtuluşa erenler onlardır.”

وَمَنْ خَفَّتْ مَوَاز۪ينُهُ فَاُو۬لٰٓئِكَ الَّذ۪ينَ خَسِرُٓوا اَنْفُسَهُمْ بِمَا كَانُوا بِاٰيَاتِنَا يَظْلِمُونَ

“Her kimin de Kıyâmet günü tartıları hafif gelirse, ya‘nî tartılacak iyilikleri yok veyâ pek az olup da kötülükleri fazla bulunursa; onlar da dünyâda tekzîb etmek súretiyle âyetlerimize zulmetmiş olmaları sebebiyle kendilerini zarara sokmuş, kendilerini âhiret áleminde azâba uğratmış kimselerdir.” [553]

Âlemde tekvînî kánûnları vaz‘ eden Zât-ı Zü’l-Celâl, insânlık áleminden de îmân ve ubûdiyyetle o kánûnlara tevfîk-ı hareket edilmesini ister. Tâ ki, álemde iki irâde hâkim olmasın. Evet, mevcûdât-ı álemi fıtrî kánûnlarla emrine müsahhar eden kim ise; nev-ı insânı dahi teklîfî kánûnlarla emrine itáat ettiren de aynı Zât’tır. Kâinâtta cârî olan fıtrî kánûnlarla mevcûdât-ı álemin nizám ve intizámını te’mîn eden kim ise; semâvî kitâblar ve suhuflar vâsıtasıyla cin ve insin ef‘ál, akvâl ve ahvâlini nizám ve intizám altına alan da O’dur.

Demek, kâinât, İlâhi kánûnlarla idâre edildiği gibi; nev-ı beşer de İlâhî kánûnlarla idâre edilmelidir. Aksi hâlde, nizám ve intizám-ı álem bozulur ve netîcede bu hâl, Kıyâmet’in kopmasına sebebiyyet verir.

Kâinâtta cârî olan tekvînî kánûnlarla insânlık áleminde cârî olan teklîfî kánûnlara îmân ve ubûdiyyetle muvâfakat edenler, elbette taltíf edilecekler; muhálefet edenler ise elbette te’dîb edileceklerdir. Bu taltíf ve te’dîb, álemde âsârı müşâhede edilen adâlet fiilinin ve Ádil isminin muktezásıdır. Mâdem bu álemde o adâlete muvâfık bir taltíf ve te’dîb tam ma‘nâsıyla icrâ olunmuyor.

Lügat: binâenaleyh, elbette, hareket, muhakka, binâen, âhiret, sinin, âhire