yüzünde teklîfî olarak mîzânı te’sîs etmelerini emretmektedir. Semâda mîzânın vaz‘ı, cin ve insin ondan ders ve ibret alarak aralarında adâleti te’mîn etmeleri ve biribirinin hukúkuna tecâvüz etmemelerini iş‘ár ediyor.

Evet, mezkûr âyet-i kerîmelerin sarâhatiyle, Cenâb-ı Hak, şu dünyâda nasıl ki tekvînî olarak adâleti vaz‘ etmiştir. Öyle de, nev-ı beşerden de teklîfî olarak kendi aralarında adâleti te’sîs etmelerini emretmesi, ism-i Adl’in muktezásıdır. Bu ise, ancak peygamberler ve onlara indirilen semâvî kitâblar vâsıtasıyla mümkin olabilir. Cenâb-ı Hak, peygamberlerini mu‘cizelerle te’yîd etmiş ve insânlar kendi aralarında adâlet-i İlâhiyyeyi ikáme etmeleri için, peygamberlerle berâber semâvî kitâbları ve ahkâm-ı İlâhiyyeyi indirmiştir. Gelecek âyet-i kerîmeler bu hakíkati sarâhaten ifâde etmektedir:

لَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَاَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْم۪يزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ

“(Zat-ı Ulûhiyyetime kasem ederim ki; peygamberlerimizi açık delîller ile) hüccetler ve mu‘cizeler ile ümmetlerine (gönderdik.) Onları, ümmetlerini irşâda, hak dîne da‘vete me’mûr ettik. (İnsânlar adâletle káim olsunlar,) biribirlerine zulmetmeyip adâletle muámelede bulunsunlar diye (onlar ile berâber kitâbı) insânlığın selâmet ve saádetini temîn edecek hükümleri ihtivâ eden kitâbı (ve mîzânı), ya‘nî adâleti te’mîne vâsıta olan bir kısım ahkâmı (indirdik,) teblîğ ettik. İnsânlık hakkında böyle bir lütufta bulunduk.” [549]

اَللّٰهُ الَّذ۪ى اَنْزَلَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ وَالْم۪يزَانَ

“(Elláh, o) yüce Zât (dır ki, hakkıyla kitâbı ve mîzânı indirdi.) Semâvî kitâbları ve sahîfeleri dilediği peygamberlerine inzâl etti ve insânlar arasında hakları ta‘yîn eden şerîatı veyâ adâlet sáhibi peygamberi lütuf ve ihsân buyurdu. Tâ ki, insânlar arasında adâlet ile insáf ile hükmedilsin.” [550]

Mâdem Cenâb-ı Hak, Kur’ân’ı hak üzere indirmiş ve o kitâbın içinde, nev-ı beşer arasında hak ve adâleti te’sîs edecek ahkâmı beyân buyurmuş ve bu ah-