Demek, bütün mevcûdâtın, kendilerine mahsús bir zikir, bir tesbîh, bir namâz ve bir ubûdiyyetle meşgúl olmaları, bir Ádil-i Mutlak’ın vücûb-i vücûd ve vahdetine şehâdet eder. Mevcûdât-ı álemin bu şehâdetleri ise, ancak risâlet müessesesiyle, bâ-husús risâlet-i Muhammediyye (asm) ile bilinir.

Bütün kâinâtı, tekvînî kánûnlara itáat ettirmek súretiyle kendisine ibâdet ettiren o Ádil-i Mutlak, elbette teklîfî kánûnlarla da nev-ı beşeri îmân ve ubûdiyyet ile mükellef tutacaktır. Îmân ve ubûdiyyet vazífesini nev-ı beşere bildirenler ise ancak peygamberlerdir.

İşte, o Ádil-i Mutlak, nev-ı beşerin bu vazífeyi hakkıyla îfâ edebilmeleri için kendi içlerinden pek çok rehberleri göndermiştir. O rehberlerin en mükemmeli ve hepsinin reîsi ise, şübhesiz Hazret-i Muhammed (asm)’dır.

Demek, insânın bu dünyâya gönderilmesinin hikmeti ve gáyesi; Hálık-ı Kâinât’ı tanımak ve O’na îmân edip ibâdet etmektir. İnsân, bu maksad için bu dünyâya gönderilmiştir. Bütün kâinâtı tekvînî kánûnlara itáat ettirmekle onlara ubûdiyyet vazífesini îfâ ettiren bir Ma‘bûd-i Bi’l-hakk, elbette nev-ı beşeri dahi teklîfî kánûnlara itáat ettirmekle onlara da ubûdiyyet vazífesini edâ ettirecektir. Kur’ân’ın ma‘nevî tefsîri olan “Risâle-i Nûr”un “Sözler” adlı eserinde, kâinâttaki ibâdet-i umûmiyyenin, bir Ma‘bûd-i Bi’l-hakk’ın vücûb-i vücûd ve vahdetine delâlet ve şehâdet ettiği şöyle îzáh edilmektedir:

“Kâinâttaki ibâdât-ı umûmiyye, bi’l-bedâhe bir Ma‘bûd-i Mutlak’ı gösteriyor. Evet, Álem-i Ervâh’a ve bâtına giden ve rûhânî ve meleklerle görüşen zâtların şehâdetleriyle sâbit olan umûm rûhânî ve melâikelerin kemâl-i imtisâl ile ubûdiyyetleri, ve bi’l-müşâhede bütün zî-hayâtların kemâl-i intizámla ubûdiyyetkârâne vazífeler görmeleri, ve bi’l-müşâhede anâsır gibi bütün cemâdâtın kemâl-i itáatla ubûdiyyetkârâne hizmetleri, bir Ma‘bûd-i Bi’l-hakk’ın vücûb-i vücûdunu ve vahdetini gösterdiği gibi; her bir táifesi icmâ‘ ve tevâtür kuvvetini taşıyan bütün áriflerin hakíkatlı ma‘rifetleri, bütün şâkirler táifesinin semeredâr şükürleri, ve bütün zâkirlerin feyizli zikirleri, ve bütün hâmidlerin ni‘met artıran hamdleri, ve bütün muvahhidlerin bürhânlı tevhîdleri ve tavsífleri, ve bütün muhiblerin hakíkí muhabbet ve aşkları, ve bütün mürîdlerin sádık irâde ve rağbetleri, ve bütün münîblerin ciddî taleb ve inâbeleri, yine Ma‘rûf, Mezkûr, Meşkûr, Mahmûd, Vâhid, Mahbûb, Mergúb, Maksúd olan o Ma‘bûd-i Ezelî’nin vücûb-i vücûdunu ve kemâl-i rubûbiyyetini ve vahdetini gösterdiği

Lügat: peygamber, semeredâr, muhabbet, muhammed, semer(e), elbette, ediyye, gönder, hikmet, hizmet, mezkûr, rağbet, ciddî, hâmid, meşkû, sinin, vâhid, zâkir, şübhe