Onlar, bu dünyâda dahi -şâyet ibtál-i his ve sarhóşluk mâni‘ olmazsa- ma‘nevî bir Cehennem içinde yanmaktadırlar. Kur’ân’ın bu asırda ma‘nevî bir tefsîri olan “Risâle-i Nûr”un “Mektûbât” adlı eserinde bu konu şöyle îzáh edilmiştir:

“Çendân, kâfir az bir ömürde bir günâh işlemiş, fakat o günâh içinde nihâyetsiz bir cinâyet var. Çünkü, küfür, bütün kâinâtı tahkírdir, kıymetlerini tenzîl etmektir ve bütün masnûátın vahdâniyyete şehâdetlerini tekzîbdir ve mevcûdât âyinelerinde cilveleri görünen esmâ-i İlâhiyyeyi tezyîftir. Onun için, mevcûdâtın hakkını kâfirden almak üzere, mevcûdâtın sultánı olan Kahhâr-ı Zü’l-Celâl’in kâfirleri ebedî Cehennem’e atması, ayn-ı hak ve adâlettir. Çünkü, nihâyetsiz cinâyet, nihâyetsiz azâbı   ister.” [520]

“Risâle-i Nûr”un “Lem‘alar” adlı eserinde ise bu konu şöyle îzáh edilmiştir:

“Küfür ve dalâlet, müdhiş bir tecâvüzdür ve umûm mevcûdâtı alâkadâr edecek bir cinâyettir. Çünkü, hılkat-i kâinâtın bir netîce-i a‘zamı ubûdiyyet-i insâniyyedir ve rubûbiyyet-i İlâhiyyeye karşı îmân ve itáatla mukábeledir. Hâlbuki, ehl-i küfür ve dalâlet ise, küfürdeki inkârıyla, mevcûdâtın ille-i gáyeleri ve sebeb-i bekáları olan o netîce-i a‘zamı reddettikleri için, umûm mahlûkátın hukúkuna bir nev‘í tecâvüz olduğu gibi; umûm masnûátın âyinelerinde cilveleri tezáhür eden ve masnûátın kıymetlerini âyinedârlık cihetinde álî eden esmâ-i İlâhiyyenin cilvelerini inkâr ettikleri için; o esmâ-i kudsiyyeye karşı bir tezyîf olduğu gibi, umûm masnûátın kıymetini tenzîl ile o masnûáta karşı bir tahkír-i azímdir. Hem umûm mevcûdâtın her biri birer vazífe-i áliyye ile muvazzaf birer me’mûr-i Rabbânî derecesinde iken, küfür vâsıtasıyla sukút ettirip, câmid, fânî, ma‘nâsız bir mahlûk menzilesinde gösterdiğinden; umûm mahlûkátın hukúkuna karşı bir nev‘í tahkírdir.

“İşte, envâ-ı dalâlet, derecâtına göre, az-çok kâinâtın yaratılmasındaki hikmet-i Rabbâniyyeye ve dünyânın bekásındaki makásıd-ı Sübhâniyyeye zarar verdiği için; ehl-i isyâna ve ehl-i dalâlete karşı kâinât hiddete geliyor, mevcûdât kızıyor, mahlûkát   öfkeleniyor.” [521]

“İbâdeti ve namâzı terk eden adam, Sultán-ı Ezel ve Ebed’in raıyyeti hükmünde olan mevcûdâtın hukúkuna ehemmiyyetli bir tecâvüz ve ma‘nevî bir zulüm eder. Çünkü, mevcûdâtın kemâlleri, Sáni‘a müteveccih yüzlerinde tesbîh ve ibâdet ile tezá-

Lügat: ehl-i dalâlet, cehennem, hiddet, hikmet, menzil, inkâr, kâfir