اَمْسَكَهُمَا مِنْ اَحَدٍ مِنْ بَعْدِه۪ۜ اِنَّهُ كَانَ حَل۪يمًا غَفُورًا

“Şübhe yok ki, Elláh, gökleri ve yeri nizámları bozulmasın diye tutup koruyor. Ve kasem olsun ki, eğer onların nizámları bozulacak olsa, ondan sonra onları hîç bir kimse tutamaz. Muhakkak ki, O Halîm’dir, çok bağışlayıcıdır.” [460]

وَجَعَلْنَا السَّمَاۤءَ سَقْفًا مَحْفُوظًا

“Ve gökyüzünü, dağılmaktan ve parçalanmaktan korunmuş bir tavan yaptık. Elláh’ın kudreti ile böyle devâm edip durmaktadır. Böylece siz, yeryüzünde emniyyet ve selâmet   içinde  yaşarsınız.” [461]

Küre-i Arz’ın iki ayrı hareketle belli bir yörüngede seyâhat etme­si, top güllesinden yetmiş def‘a daha sür‘atli hareket ettiği hâlde üzerindeki mevcûdâtı fezáya fırlatmaması, sarsıntıdan vikáye olması ve yaratıldığı günden bugüne kadar belli bir nizám içinde hareket edip o nizámdan hîç şaşmaması; nihâyetsiz ilim ve hikmet sáhibi bir Zât’ın varlığının ve birliğinin delîllerindendir.

Güneş’in belli bir mesâfede, belli bir merkez içinde iki ayrı hareketi, ya‘nî biri kendi merkezindeki, diğeri sâir seyyârâtla birlikteki hareketi; dünyâ­ya ve yıldızlara ışık ve ısı vermesi; yaratıldığı günden beri bu hizmetini kusúrsuz sürdürmesi ve bulunduğu mihverden çıkmaması; yine nihâyetsiz bir kudretin tasarrufuna delâlet etmektedir.

Ay’ın, küre-i Arz’ın peyki olarak ona yakınlığı ve kendisine hás bir yörün­gede düzenli bir şekilde seyretmesi, Cenâb-ı Hakk’ın kudretine de­lâlet etmekte ve insânlara olan menfaatiyle rahme­tini bildirmektedir.

Bütün bu nizámlı, intizámlı, ölçülü, mîzânlı, planlı, programlı, hesâblı ve düzenli hareketler, “Hâkim” ismiyle müsemmâ bir Zât’ın vaz‘ ettiği yer çekimi ve merkezkaç kánûnlarıyla gerçekleşmekte ve bir zincirin halkaları gibi biribirine eklenerek Arş’a kadar dayanmaktadır. Bu ise, nihâyetsiz ilim ve kudret sáhibi bir Zât’ın varlığına ve birliğine delâlet eder.

İşte, böyle nihâyetsiz ilim ve kudret sáhibi bir Zât, kabirlerinizde iken sizi

Lügat: küre-i arz, tasarruf, hareket, menfaat, muhakka, program, udre(t), hikmet, hizmet, mihver, şekil