Kezâ, memeler musluğundan áciz, zaíf ve nahîf olan yavrulara sáfî, temiz, mugaddî, beyâz bir süt ihsân ediliyor. Kan ve fışkı ortasından gelen bu sütten daha latíf olan vâlidelerin şefkatleri de o áciz, zaíf ve nahîf olan evlâdların imdâdlarına veriliyor. Bütün bu fiiller, Rahîm bir Zât’ın varlığına delâlet eder. Eğer o Rahîm Zât, haşri getirmezse; bu nihâyetsiz rahmeti, merhametsizliğe inkılâb eder. Bu neye benzer? Bir vâlide evlâdını şefkat ve merhametle beslesin, büyütsün. O çocuk tekâmül ettiğinde bir bıçakla onu kessin. Bunu hîç bir akıl ve vicdân sáhibi kabûl eder mi? Hâlbuki, bütün anaların şefkati, Elláh’ın rahmetinin bir cilvesidir. Bir ananın, evlâdını kesmesine şefkati müsâade etmezse; Rahîm-i Mutlak, bu kadar mevcûdâtı, bâ-husús insânı nasıl mahvedip yok eder? Hîç bir akl-ı selîm bunu kabûl eder mi? Kur’ân’ın ma‘nevî tefsîri olan “Risâle-i Nûr” eserlerinde deniliyor ki:

“Sáni-ı Álemin, her şeyi içine almış ve her şeyi istîlâ ve istiâb etmiş bir rahmet-i vâsiası vardır. Vâlidelerin, hattâ bir cihette nebâtâtın evlâdına olan şefkatleri ve küçük, zayıf yavrularının sühûlet-i rızkları, o rahmet deryâsından bir katredir. O bahr-ı rahmetin azametiyle, şu fânî dünyâda, bu kısa ömürde, şu kadar zahmet ve belâlar ile karışık, zâil ve gayr-ı sâbit olan şu ni‘metler; ve ebedî bekáyı isteyen insânlar arasında münâsebet yoktur. Ve aynı zamânda, iáde edilmemek üzere zevâl, ni‘meti nıkmete, şefkati zahmete, muhabbeti musíbete ve lezzeti eleme ve rahmeti zıddına kalb eder.” [429]

“İnsânın en latíf ve şîrîn bir seciyesi olan şefkat; eğer sırr-ı tevhîd onun yardımına yetişmezse, öyle müdhiş bir hırkat, bir firkat, bir rikkat, bir musíbet olur ki; insânı en bedbaht bir dereceye indirir. Tek bir güzel yavrusunu ebedî kaybeden bir gáfil vâlide, bu hırkatı tam hisseder.” [430]

Nebâtî ve hayvânî vâlidelerin şefkatinden çok yüksek olan insânî vâlidelerin şefkati, daha záhir bir súrette rahmet-i İlâhiyyeyi gösterir. Meselâ; bir vâlide, dokuz ay ağır bir yük olan çocuğunu karnında taşıyor. Bu yükü taşırken, “Bu ne belâdır ki, taşıyorum” demiyor, zevkle taşıyor. Başına bir şey gelmesin diye de a‘zamî dikkat ediyor. Çocuğu pek çok zahmetle dünyâya getiriyor. Uzun yıllar büyümesi için fedâkârâne hizmet ediyor. [431] Kışın ortasında, gece vaktinde ve so-

Lügat: merhamet, muhabbet, bedbaht, mugaddî, tekâmül, dikkat, firkat, hizmet, rikkat, seciye, şefkat