ebedî álemdeki tecelliyyât-ı Rabbâniyye ve zevk-i rûhânîye medâr olan hâllerin şimşek sür‘atinde Cennet’te var olduğuna işâret ediyor. Şimşeğin çakmasıyla insânlara verilen umut, Cennet’in nümûnesidir. Korku ise Cehennem’in nümûnesidir. Kezâ, yağmurun inmesi ile yerin ihyâsı, Cennet’in nümûnesidir. Vefâtı ise Cehennem’in nümûnesidir.

Üçüncüsü: Kur’ân kâinâttan bahsederken, şu evvelki iki güzel yüze bakan ve hizmet eden fünûn-i hakíkıyyeye de teşvîk eder.

İşte, Kur’ân-ı Hakîm, bu âyet-i kerîmede geçen الْبَرْقَ, ya‘nî şimşek kelimesiyle ma‘nen şöyle der: “Ey insânlar! Gidin, suyun içerisinden elektriği çıkarın.” Bununla elektriği bulmaya teşvîk eder. Kezâ, “Şimşeğin fâidesi nedir? Sáika nasıl meydâna gelir? İlmen bunu tahkík edin. O tahkíkten sonra da benzerini yeryüzünde yapın. Siz de bütün dünyâyı ışıklandırın” diye ma‘nen emreder. Hem sáika ile, atom bombasına işâret eder.

Hem Kur’ân, وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَٓاءِ cümlesiyle, nazarları semâ cânibinden gelen yağmura çeviriyor. “Yağmur nasıl iniyor? Yer altında nasıl depolanıyor? Araştırın. Sizin su ihtiyâcınızı karşılamak için bulutlardan yağmur indiriliyor. Siz de bu sudan istifâde etme yollarına bakın. Hem yağmurun faydasını öğrenin. Hem de yere indiği zamân onu kullanma şeklini ve şartlarını öğrenin” diye nev-ı beşeri bu konuyla alâkalı ulûm ve fünûnu tahsíl etmeye teşvîk ediyor.

Hem, فَيُحْيى۪ بِهِ الْاَرْضَ cümlesiyle de ma‘nen der: “Mâdem o Zât-ı Akdes, o su ile Arz’ı ihyâ ediyor. Siz de su vâsıtasıyla yerin nasıl ihyâ edileceğini öğrenin. Ya‘nî,  yeri nasıl sulayacağınızı, bu yağmurdan sulama amaçlı nasıl istifâde edebileceğinizi araştırın. Bostân nasıl yetiştirilir, sudan ve barajlardan nasıl istifâde edilir? Bununla alâkalı ulûm ve fünûnu öğrenin, öğretin.”

Hulâsa: Kur’ân-ı Mu‘cizü’l-Beyân, bu âyet-i kerîmesiyle, şimşek ve ondaki güçlü enerjiyi göstermek ile fenn-i elektriğe;  semâdan yağmuru indirmek ile bostân ve arâzí sulama ile alâkalı fenlere, bu konuyla alâkalı âletleri keşfetmeye; yeri ihyâ etmek ile alâkalı ilimlere ins ve cinni teşvîk ediyor. Tâ Kıyâmet’e kadar, sudan istifâde etmenin yolu, yeri kulanma ve ihyâ metodu, şimşekten, denizlerden

Lügat: cehennem, enerji, hizmet, kelime, dilir, fâide, istif