الْمَثَلُ الْاَعْلٰى فِى السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِۚ وَهُوَ الْعَز۪يزُ الْحَك۪يمُ۟

âyet-i kerîmesi, “Yedinci Makám-ı Álî” olan “Makám-ı Rahmet”in tereşşüh ettiği

وَمِنْ اٰيَاتِه۪ يُر۪يكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَطَمَعًا وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَٓاءِ مَٓاءً فَيُحْيى۪ بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۜ اِنَّ ف۪ى ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ

âyet-i kerîmesine ma‘nâ cihetiyle baktığı gibi; aynı ma‘nâyı ifâde eden

اَللّٰهُ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُع۪يدُهُ ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُونَ “Elláhu Teálâ ibtidâen mahlûkátı îcâd eder. Kâinâtın vefâtı demek olan Kıyâmet’ten sonra tekrâr vücûd vermek súretiyle onları iáde eder. Sonra, hesâb ve kitâb için huzúr-i İlâhîye irca‘ olunursunuz”[414] âyet-i kerîmesi de “Yedinci Makám-ı Álî” olan “Makám-ı Rahmet”in tereşşüh ettiği âyet-i kerîmesine ma‘nâ cihetiyle bakar. Zîrâ, her iki âyet-i kerîme, haşr-i cismânîyi sarâhaten da‘vâ etmektedir. “Yedinci Makám-ı Álî” olan “Makám-ı Rahmet”in tereşşüh ettiği âyet-i kerîmede ise, o da‘vânın delîlleri serd edilmektedir. Dolayısıyla, bu “Yedinci Makám”ın tereşşüh ettiği âyet-i kerîmenin asıl gáyesi ve hedefi, haşr-i cismânînin isbâtıdır.

KUR’ÂN’IN VECH-İ İ‘CÂZINI İSBÂT EDEN BA‘ZI USÛL VE ÜSLÛBLARLA ÂYET-İ KERÎMENİN TEFSÎRİ

وَمِنْ اٰيَاتِه۪ يُر۪يكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَطَمَعًا وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَٓاءِ مَٓاءً فَيُحْيى۪ بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۜ اِنَّ ف۪ى ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ

“Elláhu Teálâ’nın vücûb-i vücûd ve vahdetinin ve haşri getireceğinin delîllerindendir ki; size bir korku ve bir ümîd olmak üzere şimşeği gösterir ve gökten bir su indirir de onunla yeri ölümünden sonra diriltir. Muhakkak ki, bunda aklını kullanan bir kavim için elbette pek çok delîller vardır.”[415]