Demek, bu álem ve içindeki mevcûdâtın ikinci def‘a tekrâr diriltilmesiyle álem-i beká denilen álem-i âhiretin vücûda gelmesi kat‘ídir, bu konuda tereddüde mahal yoktur.

                YEDİNCİ MAKÁMIN TEREŞŞÜH ETTİĞİ ÂYET-İ KERÎMENİN,                 

27. VE  11. ÂYET-İ KERÎMELERLE OLAN VECH-İ İRTİBÂTI

وَهُوَ الَّذ۪ى يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُع۪يدُهُ وَهُوَ اَهْوَنُ عَلَيْهِۜ وَلَهُ الْمَثَلُ الْاَعْلٰى فِى السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِۚ وَهُوَ الْعَز۪يزُ الْحَك۪يم

âyet-i kerîmesi, “Yedinci Makám-ı Álî” olan “Makám-ı Rahmet”in tereşşüh ettiği

وَمِنْ اٰيَاتِه۪ يُر۪يكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَطَمَعًا وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَٓاءِ مَٓاءً فَيُحْيى۪ بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۜ اِنَّ ف۪ى ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ

âyet-i kerîmesine ma‘nâ olarak bakar, onu te’kîd eder. Şöyle ki:

 وَهُوَ الَّذ۪ى يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُع۪يدُهُ وَهُوَ اَهْوَنُ عَلَيْهِۜ cümlesi ifâde eder ki: Kim şimşeği korku ve ümîd için gözlere gösterip ardından semâ cânibinden rahmet eseri olarak yağmuru indirmişse, ve o yağmur vâsıtasıyla yeryüzünü ihyâ edip nebâtât ve hayvânât táifeleriyle şenlendirmişse; O’dur ki; sizi ve bütün kâinâtı tekrâr iáde edecek, haşir meydânında bütün mahlûkátı toplayıp herkesin hesâbını görecektir. Bu, O’nun kudretine gáyet râhattır.

 وَلَهُ الْمَثَلُ الْاَعْلٰى فِى السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِۚ cümlesi ifâde eder ki: Şimşeği irâe etmek, semâdan yağmuru indirmek, yeryüzünü imâte ve ihyâ etmek fiillerinde görünen bütün güzellikler; “Mürî’, Münezzil, Hayy, Muhyî, Mümît, Rahmân ve Rahîm” gibi esmâya áiddir. Bu fiillerde aklın záhirine göre görünen selden zarar görmek, şiddetli yağan yağmurun mahsúlâta zarar vermesi gibi çirkinlikler ise, tabîat ve insânın günâh veyâ ihmâline áiddir.

Cenâb-ı Hak, nev-ı beşere havf ve tama‘ için şimşeği gösterir. Bunda nev-ı 

Lügat: tereddüd, udre(t), âhiret, çirkin, şiddet, âhire