فَيُحْيى۪ بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۜ اِنَّ ف۪ى ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ

Kur’ân-ı Mu‘cizü’l-Beyân, “Yedinci Makám-ı Álî” olan “Makám-ı Rahmet”in tereşşüh ettiği bu âyet-i kerîmede haşr-i cismânîyi isbât konusunda delîllerini serd etmeye devâm ediyor. Şimdi “Yedinci Makám-ı Álî” olan “rahmet” fiili ve “Rahîm” ismi, zarûret derecesinde haşr-i cismânîyi nasıl iktizá ettiğini, mezkûr âyet-i kerîmenin tefsîrini yapmak súretiyle isbât edeceğiz. Şöyle ki:

Elláh’ın, gözleri alacak kadar parlayan şimşeği, korku ve ümîd için size göstermesi de O’nun vücûb-i vücûd ve vahdetinin ve haşri getireceğinin delîllerindendir. Evet, insân şimşekten, yıldırım çarpmasından, şid­detli bir dolunun yağıp mahsúlü mahv ü perîşân etmesinden, şid­detli yağmurun evlere, bahçelere zarar vermesinden korkar. Ama, aynı bulut ve şimşek, insânlara ümîd de verir. Çünkü, o, rahmetin, bereketin ve ni‘metin habercisi ve müjdecisidir.

Evet, gökgürültüsü ve şimşek, bir taraftan yağmurun geleceğini ve mahsúlün iyi olacağını müjdelerken; diğer taraftan ba‘zı yerlere yıldırım düşeceği veyâ her şeyi silip süpüren şiddetli bir yağmur yağacağı konusunda da korku uyandırır.

Elláh (cc), gökyüzünden yağmuru indirir, daha önce ölmüş olan yeryü­zünü  onunla diriltir. Yeryüzünden suyu buhar hâlinde gökyüzüne çıkaran, bulut hâlinde ihtiyâc olan yerlere sevk eden ve orada o yağmurları indi­ren ve o yağmur vâsıtasıyla yeryüzündeki ölü toprağı dirilten O’dur. Bütün bunlar, O’nun varlığını ve birliğini tanıtmak için birer alâmet ve işârettir. Bütün bunlarda, aklı başında olan kavimler ve toplumlar için ibretler, alâmetler ve mu‘cizeler vardır. Kur’ân’ın ma‘nevî tefsîri olan “Risâle-i Nûr”un “Şuá‘lar” adlı eserinde şöyle deniliyor:

“Sonra yağmura bakıyor, görür ki: O latíf ve berrâk ve tatlı ve hîçten ve gaybî bir hazîne-i rahmetten gönderilen katrelerde o kadar Rahmânî hediyyeler ve vazífeler var ki; gûyâ rahmet tecessüm ederek katreler súretinde hazîne-i Rabbâniyyeden akıyor ma‘nâsında olduğundan, yağmura ‘rahmet’ nâmı verilmiştir.

“Sonra şimşeğe bakar ve ra‘dı (gökgürültüsü) dinler, görür ki; pek acîb ve garîb hizmetlerde çalıştırılıyorlar.

“Sonra gözünü çeker, aklına bakar, kendi kendine der ki: Atılmış pamuk gibi bu câmid, şuúrsuz bulut elbette bizleri bilmez ve bize acıyıp imdâdımıza kendi kendine

Lügat: tecessüm, bereket, elbette, alâmet, bercis, ediyye, gönder, hediyy, hizmet, mezkûr, şiddet