kalıyor. Meselâ; her bir damla yağmur, bir ikrâmdır. Yeri yavaş yavaş canlandırıyor. O Zât-ı Kerîm, mahlûkátını karanlıkta bırakmamak için de yukarıya bir lamba takmıştır. Demek, bütün bu işler içinde bir kerem eli işliyor. Herkese isteğini daha istemeden vermek fiili, hîç şübhesiz perde-i gayb arkasında kerîm bir Zât’ın vücûb-i vucudunu akıl sáhibine gösterip isbât eder.

Kur’ân’ın ma‘nevî tefsîri olan “Risâle-i Nûr”un “Sözler” adlı eserinde bu konu şöyle îzáh edilmektedir.

“Zemîni gáyet muntazam ve selâmetli bir gemi ve zî-hayâtları rızıklarıyla berâber içine doldurmuş, kâinât denizinde çok hikmetler ve menfaatler için seyâhatla Güneş etrâfında gezdirip mevsimlerin mahsúlâtını erzâk isteyenlere getirir ve ‘Sevr’ ve ‘Hût’ nâmlarında iki meleği o sefîneye kaptan yapmış, gáyet güzel ve muhteşem memleket-i Rabbâniyyede Hálık-ı Zü’l-Celâl’in mahlûkát ve misâfirlerini keyiflendirmek   için  gezdiriyor.” [375] 

“Nasıl ki sehávetli, álî-cenâb, müşfik bir zât, güzel bir ziyâfeti, gáyet fakír ve aç ve muhtâc olanlara vermek için, seyâhat eden güzel bir gemisine serer. Kendi de üstünde seyreder. O fukarânın minnetdârâne tena‘umları ve o aç olanların müteşekkirâne telezzüzleri ve o muhtâc olanların senâkârâne memnûniyyetleri; ne derece o kerîm zâtı mesrûr ve müferrah eder, ne kadar onun hóşuna gider, anlarsın.

“İşte, küçücük bir sofranın hakíkí mâliki olmayan ve bir tevzîát me’mûru hükmünde olan bir insânın mesrûriyyeti böyle ise; cin ve insi ve hayvânâtı fezá-yı álem denizinde seyr u seyâhat ettiren ve bir sefîne-i Rabbâniyye olan koca zemînin üstüne bindirip, yüzünde hadsiz envâ-ı mat‘úmâtı câmi‘ bir sofrayı serip, bütün zî-hayâtı küçük bir kahvaltı nev‘ınde o ziyâfete da‘vet etmekle berâber, gáyet mükemmel ve bütün envâ-ı lezâizi câmi‘, sermedî, ebedî bir dâr-ı bekáda Cennet’leri, her birisini birer sofra-i ni‘met ederek hadsiz lezâizi ve letáifi câmi‘ bir tarzda, nihâyetsiz bir zamânda, nihâyetsiz muhtâc, nihâyetsiz müştâk, nihâyetsiz ibâdına, hakíkí yemek için ziyâfet açan bir Rahmân-ı Rahîm’e áid ve ta‘bîrinde áciz olduğumuz meánî-i mukaddese-i muhabbeti ve netâic-i rahmeti kıyâs edebilirsin.” [376]

Hem küre-i Arz gemisine binen her bir zî-hayâtın görme gücü ayrı, duyma gücü ayrıdır. Bütün mi‘de sáhiblerinin mi‘de istekleri de hüve hüvesine aynı

Lügat: hüve hüvesine, küre-i arz, memleket, muhabbet, muhteşem, mukaddes, muntazam, telezzüz, kaddese, menfaat, sermedî, teşekki, hadsiz, hikmet, mevsim, minnet, şübhe