Bunun tam aksine, O’nun yaratıcı gücünün her ân faáliyyette olduğunun ve O’nun yarattığı her şeye ayrı bir vasıf verdiğinin ap açık delîli olduğunu derk eder.

 Sîmâlardaki ve dillerdeki farklılık, ya nutfenin fiilidir; ya da anne ve babanın fiilidir. Bunlar fâil olamayacağına göre, bedâheten anlaşılıyor ki, fâil Elláh’tır. Bu, “Müdebbir” ve “Bâri’ ” olan Zât-ı Akdes’in vücûb-i vücûd ve vahdetine en kuvvetli bir delîldir.

Bir baba ve bir anneden (Adem ile Havvâ’dan) bu kadar maddî ve ma‘nevî farklı evsáfı hâiz hadsiz insânların vücûda getirilmesi, nihâyetsiz bir kudretin işi olabilir. Hîç bir sebeb, bu hárika fiile müdâhale edemez.

İnsânların dillerinin ve renklerinin farklı olmasının, göklerin ve yerin yaratılması ile ilgisi vardır. İnsânların a‘zá-yı esâsiyyede bir olmalarına rağmen, dil ve renklerinin ayrı ayrı olması, göklerin ve yerin astronomik konumu ve yeryüzündeki atmosfer ve ortam farklılıklarıyla bağlantılıdır.

Ebu Mûsâ el-Eş‘arî diyor ki: “Resûlulláh (sav.) şöyle buyurdu: ‘Elláhu Teálâ, Âdem’i, yeryüzünün her çeşit toprağından aldığı birer avuç topraktan yarattı. Bu sebeble, Âdemoğulları, yeryüzünde bulunan toprağı­n renk ve şekillerine göre şekillendiler. Onlardan ba‘zıları kırmızı, ba‘zıları beyâz, ba‘zı­ları siyâh, ba‘zıları bunların arasında bir renk, ba‘zıları yumuşak huylu, ba‘zıları sert tabîatlı, ba‘zıları ádî, ba‘zıları álî şekilde dünyâya getirilmişlerdir.’ ” [285]

İNSÂNLAR IRK, RENK VE DİLLERİNE

GÖRE DEĞERLENDİRİLEMEZ

وَمِنْ اٰيَاتِه۪ خَلْقُ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافُ اَلْسِنَتِكُمْ وَاَلْوَانِكُمْۜ اِنَّ ف۪ى ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ لِلْعَالِم۪ينَ

Bu âyet-i kerîme ma‘nen der ki: “Ey insânlar! Sizin renklerinizin, sîmâlarınızın, fizikî yapılarınızın, cinsiyyetlerinizin, huylarınızın, kábiliyyetlerinizin, becerilerinizin, zekâlarınızın, dillerinizin, ırklarınızın, şîvelerinizin, ses tonlarınızın ayrı 

Lügat: astronomi, astronom, atmosfer, udre(t), hadsiz, rağmen, şekil