ni‘metleriyle Kendisini sevdiriyor. Bunun mukábilinde ise, insânlardan şükür ve ibâdet ile O’nu sevmelerini emrediyor. İnsânı tekvînî olarak terbiye ettiği gibi, ya‘nî insânı bir damla meniden ahsen-i takvîm súretinde yaratıp ona, hayâtının devâm etmesi için bütün ihtiyâclarını ihzár etmek ve ona hadsiz ni‘metleri bahşetmekle rubûbiyyetini gösterdiği gibi; teklîfî olarak da peygamberler ve semâvî kitâblar göndermek súretiyle onu îmân ve ubûdiyyete da‘vet etmekle terbiye ediyor.

Demek, Cenâb-ı Hak, saltanat-ı rubûbiyyetine karşı îmân ve ubûdiyyet ister.

Mâdem rubûbiyyet sıfatı, álemin her tarafında nizám ve intizámla tecellî ediyor. Bu ise, bir kánûnu iktizá eder. O kánûn ise, şerîat-ı fıtriyye dediğimiz tekvînî kánûnlardır. Kâinâtı nizám ve intizám altına alacak bir kánûna ihtiyâc olduğu gibi; insânın ef‘ál-i ihtiyâriyyesini nizám ve intizám altına alacak bir kánûna da ihtiyâc vardır. O kánûn ise, başta Kur’ân olmak üzere bütün semâvî kitâblar ve peygamberlerin şerîatlarıdır.

Bu kâinâtın Sáhib ve Mutasarrıfı, bu álemde saltanat-ı rubûbiyyetini kánûn súretinde icrâ ediyor. İnsânı da o saltanat-ı rubûbiyyeti îmân ile tanımaya ve ibâdet ile o saltanata itáat etmeye da‘vet ediyor. Kısaca, insânı îmân ve ibâdetle mükellef kılıyor. İnsânlardan bir kısmı kendi irâdeleriyle bu da‘vete icâbet edip îmân ve ubûdiyyet yolunu tercîh ederken, diğer bir kısmı da küfür ve isyân yolunu tercîh ediyor.

Mâdem bu kâinâtta saltanat-ı rubûbiyyet, bir kánûn súretinde icrâ olunuyor. Elbette insân sáhibsiz, başı boş olamaz. Onun ef‘ál, akvâl ve ahvâlini nizám ve intizám altına alacak bir kánûn olacaktır. O kánûn ise, semâvî kitâblardır. Elbette, o semâvî kitâbları îmân ile kabûl edip o kitâblara itáat edenlere bir mükâfât, reddedip isyân edenlere de bir mücâzât olacaktır. Mâdem bu dünyâda o saltanat-ı rubûbiyyete şâyeste bir mükâfât ve mücâzât görünmüyor. Elbette, bir diyâr-ı âherde o mükâfât ve mücâzât olacaktır. Kur’ân’ın ma‘nevî tefsîri olan “Risâle-i Nûr” eserlerinde rubûbiyyet sıfatının ve Rab isminin haşr-i cismânîye nasıl delâlet ettiği hakíkati şöyle îzáh edilmiştir:

“Hîç mümkün müdür ki: Şe’n-i rubûbiyyet ve saltanat-ı ulûhiyyet, bâ-husús böyle bir kâinâtı, kemâlâtını göstermek için gáyet álî gáyeler ve yüksek maksadlar ile îcâd etsin, onun gáyât ve makásıdına karşı îmân ve ubûdiyyetle mukábele eden

Lügat: peygamber, saltanat, elbette, sevmele, terbiye, gönder, hadsiz