âyet-i kerîmesiyle, erkeklerin nefislerinden zevcelerin vücûda getirilmesini ve erkek ile kadın arasında meveddet ve rahmetin te’sîs edilmesini nazara vermekle, “halk, Vedûdiyyet ve merhamet” fiillerini, bu fiillerden de “Hálık, Vedûd ve Rahîm” isimleriyle müsemmâ bir Zât’ın vücûb-i vücûd ve vahdetini isbât eder. Böylece tevhîd hakíkatini ders verir.

Hem biribirleriyle sükûnet ve huzúr bulmaları için erkek ile kadını, nikâh denilen bir akid ile bir araya getiren bir Zât-ı Rahmân-ı Rahîm, elbette bu eşler arasında karşılıklı ba‘zı hak ve hukúku te’sîs edecektir. Kezâ, milletlerin çekirdeği olan áilenin hem kendi aralarında, hem de áile ferdleri ile toplum arasında ba‘zı hakları vaz‘ edecektir. Bu hukúka şerîat lisânında “hukúku’l-ibâd” denilir. Hem ferd, áile ve toplumu terbiye edip bütün ihtiyâcâtını tedârik eden ve onlar arasında hukúku tesbît eden bir Rabb-i Rahîm, elbette bunları Kendisine karşı sorumlu tutacaktır. Buna ise, “hukúkulláh” denilir.  Hukúkulláh ve hukúku’l-ibâd ise, mutlaka bir hesâbı iktizá eder. Bu hesâbın hakkıyla verileceği yer ise, ancak dâr-ı âhirettir. Bu da haşir hakíkatidir.

Tevhîd ve haşir rükünlerini vahiy vâsıtasıyla cin ve inse ders veren ise, ancak peygamberlerdir. Bu ise, nübüvvet hakíkatidir. Zîrâ, her bir âyet-i Kur’âniyye, nübüvvetin delîlidir. Çünkü, vahiy, ancak peygamber olan zâta gönderilir.

Kitâbların inzâli ve peygamberlerin irsâli de, ins ve cinni teklîf altına almak içindir. Öyle ise, ins ve cin táifeleri, adâlet ve ibâdet ile mükellef tutulacaklardır. Bu da, adâlet ve ibâdet esâslarını iktizá eder.

ÂYET-İ KERÎMEDE MEVCÛD OLAN BİR NÜKTE-İ KUR’ÂNİYYE

Âyet-i kerîmede geçen لَكُمْ kelimesindeki zamîr “müzekker”dir, erkeklere hıtâbdır. Demek, kadın müstakil yaratılmamış, erkeklerin menfaati için yaratılmıştır. Bu da ifâde eder ki, erkek reîsdir. Demek, teklîf bakımından asıl hedef erkektir. Kadınlar ise dolayısıyla mükelleftir.

Evet, âyet-i kerîmede geçen لَكُمْ ifâdesi, kadınların yaratılışının, tıpkı diğer canlılar, bitkiler ve benzeri faydalı şeylerin yaratılması gibi aynı maksad için, 

Lügat: peygamber, merhamet, meveddet, nübüvvet, elbette, menfaat, sükûnet, terbiye, übüvvet, gönder, kelime, millet, âhiret, nikâh, sükûn, âhire