net içinde yaşamasına sebebiyyet veren, cins-i sânî denilen kadındır. Evet, Elláh (cc), rahmetiyle, zevc ile zevce arasında ülfet, meveddet, merhamet ve muhabbeti te’sîs etmiş ki; áile yuvası ve buna bağlı olarak toplum mes‘úd olsun. Zîrâ, toplumun çekirdeği áiledir. O hâlde, böyle gáyet hakîmâne gáyeleri ve mühim semereleri netîce vermek, kör, sağır, câhil, câmid ve şuúrsuz olan sebebin işi değil; belki gáyet Alîm ve Hakîm bir Zât-ı Zü’l-Celâl’in işidir. Demek, sebeb, yalnız záhirî bir perdedir.

ON BİRİNCİ ÜSLÛB: Kur’ân’ın usûl ve üslûbundandır ki;  bir eseri nazara verir, o eserin arkasından fiili, fiilin arkasından fâili, fâilin arkasından yedi sıfât-ı sübûtiyyeyi, yedi sıfât-ı sübûtiyyenin arkasından altı sıfât-ı selbiyyeyi akla ihsâs ederek Zât-ı Vâcibü’l-Vücûd’un hem vücûdunu, hem de vahdetini isbât eder. Daha sonra haşri, tevhîdin üzerine binâ eder. Kur’ân’ın asıl üslûbu ve mesleği budur. Ehl-i tahkík, bu üslûb-i Kur’ânîyi çok kullanmıştır. Kur’ân’ın ma‘nevî tefsîri olan “Risâle-i Nûr”da bu üslûb çok zikredilmektedir.

İşte,

  وَمِنْ اٰيَاتِه۪ٓ اَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا لِتَسْكُنُٓوا اِلَيْهَا وَجَعَلَ  بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً اِنَّ ف۪ى ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

âyet-i kerîmesinde geçen “ezvâc” maddî eser; “sükûnet, meveddet ve rahmet” ise ma‘nevî birer eserdir. Eser, mutlaka bir fiili ister. Fiil de fâilsiz olamaz. Ya‘nî, mâdem zevciyyet vardır; o hâlde zevciyyeti ihdâs eden birisi vardır. Mâdem eşinizle sükûnet buluyorsunuz; o zamân aranızda sükûneti te’sîs eden birisi vardır. Mâdem biribirinize karşı meveddet ve rahmet hislerini taşıyorsunuz; öyle ise bu hisleri sînenizde derc eden birisi vardır. Zîrâ, meveddet ve rahmet, “Câıl”i; sükûnet, “Müsekkin”i; halk-ı ezvâc, “Hálık”ı ister. Peki, topraktan insânı yaratmak, ondan eşini halk etmek, eşiyle onu teskîn etmek, aralarında meveddet ve merhamet var etmek, böylece hayât-ı ictimâıyye-i insâniyyeyi nizám ve intizám altına almak neyi ister? Yedi sıfât-ı sübûtiyyeyi ister. Yedi sıfât-ı sübûtiyye ise, altı sıfât-ı selbiyyeyi iktizá eder. Altı sıfât-ı selbiyye ise, bi’z-zarûre haşri iktizá eder.

Hem bin bir isim ve sıfat-ı İlâhiyye, inzâl-ı kütüb ve irsâl-ı rusülü iktizá eder. Zîrâ, tevhîd, nübüvvetsiz olmaz. Mâdem nübüvvet haktır; öyle ise nev-ı beşer, 

Lügat: zevciyyet, merhamet, meveddet, muhabbet, nübüvvet, semer(e), sükûnet, übüvvet, sükûn, vâcib