الْحَك۪يمُ ism-i İlâhîsi ifâde eder ki: O nihâyetsiz hikmet sáhibi olan Zât-ı Akdes; sizi dişi ve erkek olarak bir damla meniden en güzel bir súrette yaratmış ve o meni içinde teşkîlât programınızı derc etmiş, daha sonra neslin çoğalması için aranızda zevc ve zevciyyet muámelesini te’sîs etmiş, sükûnet ve huzúr bulasınız diye mâbeyninizde meveddet ve merhamet hislerini uyandırmış. Bununla, hikmetini göstermiştir. Böyle nihâyetsiz hikmet sáhibi bir Zât-ı Akdes, haşri getirmemekle, nihâyetsiz hikmetini abesiyyete kalbettirmez.

Demek, Rûm Sûresinin 27. âyet-i kerîmesi, ma‘nâ cihetiyle 

  وَمِنْ اٰيَاتِه۪ٓ اَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا لِتَسْكُنُٓوا اِلَيْهَا وَجَعَلَ  بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً اِنَّ ف۪ى ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

âyet-i kerîmesinin hulâsasıdır, ona bakar ve onun ma‘nâsını te’kîd eder. 

Husúsan  وَهُوَ الْعَز۪يزُ الْحَك۪يمُ fezlekesiyle bu âyetin ifâde ettiği tevhîd ve haşrin bütün delâilini birden tazammun eder. Zîrâ, Azîz ve Hakîm isimleri, esmâ-i hüsnâdan olduğu için, sarâhaten tevhîdi gösterir. “Esmâ-i İlâhiyye’nin ma‘nâsı haşirsiz olmaz” hakíkati ise, bi’z-zarûre haşir akídesini isbât eder.

  وَهُوَ الَّذ۪ى يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُع۪يدُهُ وَهُوَ اَهْوَنُ عَلَيْهِۜ وَلَهُالْمَثَلُ الْاَعْلٰى فِى السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِۚ وَهُوَ الْعَز۪يزُ الْحَك۪يمُ۟

âyet-i kerîmesi, “Dördüncü Makám-ı Álî” olan “Makám-ı Rubûbiyyet”in tereşşüh ettiği

  وَمِنْ اٰيَاتِه۪ٓ اَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا لِتَسْكُنُٓوا اِلَيْهَا وَجَعَلَ  بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةًۜ اِنَّ ف۪ى ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

âyet-i kerîmesine ma‘nâ cihetiyle baktığı gibi; aynı ma‘nâyı ifâde eden اَللّٰهُ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُع۪يدُهُ ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُونَ “Elláhu Teálâ ibtidâen

Lügat: zevciyyet, merhamet, meveddet, tazammun, fezleke, program, sükûnet, hikmet, sinin, sükûn