kadınlarınıza meyledesiniz ve onlarla ülfet ve ünsiyyet edesiniz. Eğer insânın eşi, kendi cinsinden olmasaydı, onunla ülfet ve ünsiyyet etmesi mümkin olamazdı.

Demek, zevc ve zevcenin aynı cinsten olmaları ülfete, ayrı cinsten olmaları ise nefrete sebebdir.

Bu üç ma‘nâ netîcesinde anlaşıldı ki; kadın, erkeğin bir parçasıdır. Şâyet kadın, erkeğin bir parçası olmasaydı, insân eşini o kadar sevemez, imtizâc edemezdi. İnsân kendi nefsini herkese tercîh eder. Hattâ, anasına, babasına dahi tercîh eder. Ama, hanımına geldiğinde, anne babaya karşı olan hürmet háric, karısını herkese tercîh eder. Kadın da öyledir. Evleneceği erkekle daha önce aralarında bir bağ olmadığı hâlde, evlendiğinde kocasıyla ülfet peydâ eder, kocasını babasına ve anasına tercîh eder. Zîrâ, kadın, erkeğin nefsindendir. Ya‘nî, kadın, başka bir cins değildir. Hem erkeğin kaburgasından yaratılmıştır. Hem erkeğin menisinden vücûd bulmuştur. Eğer kadın, erkeğin menisinden veyâ Hz Âdem’in kaburgasından yaratılmasaydı, veyâhúd insân cinsinden olmasaydı; o zamân insân hanımıyla aslâ münâsebet, ünsiyyet ve muhabbet peydâ edemezdi. Eğer arada muhabbet olmasaydı, o zamân áile hayâtı teşekkül etmezdi ve nesil de devâm etmezdi.

Erkek ve kadının menisinin birleşmesinde bir aşk-ı ma‘nevî vardır. O aşk-ı ma‘nevî olmazsa, veled meydâna gelmez. Zîrâ, o aşk olmazsa iki madde birleşemez. Erkeğin menisi, erkek; kadının menisi kadın olmak ister. Bu durumda imtizâc olmazdı. Ama, bu aşk-ı ma‘nevî ile birisi, kendisini diğerine fedâ eder, onunla birleşir ve bir tâne olur. Onun için, eşler arasında muhabbet taraf-ı İlâhîden vaz‘ edilmiştir. Zîrâ, muhabbet, o birleşmenin çekirdeğidir.

Zevc ve zevcenin tek vücûd olmaları ve biribirlerinden emîn olmaları lâzımdır ki; erkek, kadının yanında sükûnet bulsun. Zîrâ, erkek, sürûrunu, derdini, sırrını biriyle paylaşmak ister. Paylaşmazsa râhatsız olur. Bu noktada insânın kendisine en yakın hissettiği, eşidir. Hattâ, erkek, sırrını oğluna bile söylemez, hanımına söyler. “İşârâtü’l-İ‘câz” adlı eserde konuyla ilgili olarak şöyle buyruluyor:

“Saádetin esâslarından ‘nikâh’ ise: Evet, insânın en fazla ihtiyâcını tatmîn eden, kalbine mukábil bir kalbin mevcûd bulunmasıdır ki, her iki taraf sevgilerini, aşklarını, şevklerini mübâdele etsinler ve lezâizde biribirine ortak, gam ve kederli şeylerde de yekdiğerine muávin ve yardımcı olsunlar. Evet, bir işte mütehayyir kalan veyâ bir 

Lügat: muhabbet, teşekkül, yekdiğer, kaburga, sükûnet, hayyir, nikâh, sinin, sükûn