ON ALTINCI MES’ELE

Bu âyet-i kerîmenin son kısmında, اِنَّ ف۪ى ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ buyruldu. Ya‘nî: “Bu saydığımız ba‘zı âyetlerin içinde de, tefekkür eden bir kavim için pek çok âyetler daha vardır.” اٰيَاتٍ kelimesini bir daha zikretmekle mes’eleyi te’kîd etti. Ya‘nî, tevhîd ve haşrin hadsiz delîlleri bulunduğunu ifâde etti.

ON YEDİNCİ MES’ELE

اِنَّ ف۪ى ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ cümlesinde pek çok te’kîd mevcûddur. Şöyle ki: اِنَّ tahkíkı ifâde eder, te’kîddir. ف۪ى ذٰلِكَ câr ve mecrûrun takdîmi, te’kîddir. لَاٰيَاتٍ kelimesindeki لَ  te’kîddir. اٰيَاتٍ kelimesinin cem‘ gelmesi, ma‘nâ cihetiyle te’kîddir. Cümle-i ismiyye gelmesi te’kîddir.

ON SEKİZİNCİ MES’ELE

اِنَّ ف۪ى ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ cümlesinde ف۪ى harfinin kullanılmasında şöyle bir letáfet vardır: Zikrettiğimiz bu ba‘zı âyetlerin içinde de pek çok âyetler vardır. O âyetlerin görülebilmesi için inceden inceye tahkíkáta, tefekkür ve dikkate ihtiyâc vardır. Mevcûdâtın záhirî cihetine baksan madde görünür. Ancak bâtınî cihetine baksan, esmâ ve sıfât-ı İlâhiyye görünür. Bundan dolayı Kur’ân, eşyânın záhirî yüzüne değil, asıl iç yüzüne nazar etmemizi, bunun üzerinde tefekkür etmemizi emrediyor. İşte, bu ma‘nâyı ifâde etmek için bu âyet-i kerîmede اِنَّ ف۪ى ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ cümlesi hem tekrâr edilmiş, hem de pek çok te’kîdlerle da‘vâ takviye edilmiştir.

ON DOKUZUNCU MES’ELE

Âyet-i kerîmede geçen ذٰلِكَ kelimesi, zât ve sıfâta berâber işâret eder.

Lügat: tefekkür, takviye, dikkat, hadsiz, kelime, sinin