leri için ehl-i necât ve ehl-i Cennet olurlar. Ehl-i küfür ve isyân, bu anahtarların bir kısmını isti‘mâl etmediklerinden, bir kısmını da su-i isti‘mâl ettiklerinden dolayı mâhiyyetleri kapalı kalır, dolayısıyla ne kendilerini, ne de Álem-i İmkân’ı ve Álem-i Vücûb’u keşfederler. Kâinâtı abesiyyetle ittihâm ederler. Zîrâ, onlara ihsân edilen havâs ve letáifin veriliş gáyesi, Álem-i İmkân ve Álem-i Vücûb’u keşfetmektir. Onlar ise, bu âletleri su-i isti‘mâl ederek yaratılış gáyelerine muhálif hareket ederler. Bu durumda álemin ma‘nâsı, onlar için abes olur. Netîcede, mevcûdât-ı álemin hukúkuna tecâvüz ettikleri için ebedî bir Cehennem’e müstehak olurlar. Kuru bir çekirdek olarak kalıp, nûra inkılâb edinceye kadar ateşte yanarlar.

Şimdi ekser esmânın tecellîsine mazhar olan ve ebed için halk olunan ve ebediyyeti isteyen böyle bir insân, eğer ölüm ile ebediyyen yok olup giderse veyâ âhiret áleminin vücûduyla insânın maddî ve ma‘nevî duyguları inkişâf etmezse; bu hâl, insânın mazhar olduğu ekser esmâ-i İlâhiyye ile hîç bağdaşır mı? Elbette bağdaşmaz. İşte, insân üzerinde tecellî eden ekser esmânın muktezásı olarak haşir vukú‘ bulacak ki; insânın boşu boşuna yaratılmamış olduğu tebeyyün edip cevheri ortaya çıksın. Kur’ân’ın ma‘nevî tefsîri olan “Risâle-i Nûr”un “Onuncu Söz Haşir Risâlesi” adlı eserinde insânın mazhariyyet-i esmâ noktasında en câmi‘ bir âyine olduğu ve onun bu mâhiyyeti haşri nasıl iktizá ettiği şöyle îzáh edilmektedir:

“On İkinci Súret: Gel şimdi döneceğiz. Şu cemâatlerin reîsleriyle ve zábitleriyle görüşeceğiz ve techîzâtlarına bakacağız ki; o techîzât, yalnız o meydândaki kısa bir müddet içinde geçinmek için mi verilmiştir? Yâhúd başka yerde uzun bir saádet hayâtı tahsíl etmek için mi verilmiştir? Görelim. Herkese ve her techîzâta bakamayız. Fakat, nümûne için şu zábitin cüzdân ve defterine bakacağız: Bu cüzdânda zábitin rütbesi, maáşı, vazífesi, matlûbâtı, düstûr-ı harekâtı vardır. Bak, bu rütbe bir kaç günlük için değil; pek uzun bir zamân için verilebilir. ‘Şu maáşı hazîne-i hássadan filan târîhte alacaksın’ yazılıdır. Hâlbuki, o târîh, çok zamân sonra ve bu meydân kapandıktan sonra gelir. Şu vazífe ise; şu muvakkat meydâna göre değil, belki pâdişâhın kurbünde dâimî bir saádeti kazanmak için verilmiştir. Şu matlûbât ise, bir kaç günlük bu misâfirhánede geçinmek için olamaz. Belki, uzun ve mes‘údâne bir hayât için olabilir. Şu düstûr ise, bütün bütün açığa verir ki; cüzdân sáhibi başka yere namzeddir, başka áleme çalışır. Bak, şu defterlerde, âletler techîzâtının súret-i isti‘mâli ve mes’ûliyyetler vardır. Hâlbuki, eğer yalnız bu meydândan baş 

Lügat: ebediyyen, cehennem, tebeyyün, ariyyet, elbette, hareket, harekât, ediyye, âhiret, âhire, âdiş