devâmlı bir súrette ihyâ ve imâte eder. İhyâ ve imâte fiillerinin arkasında Muhyî ve Mümît isimleri; bu isimlerin arkasında yedi sıfât-ı sübûtiyye; yedi sıfâtın arkasında ise altı sıfât-ı selbiyye sáhibi bir Zât-ı Vâcibü’l-Vücûd görünür. Mâdem álemin hayât ve memâtı elinde olan bir Zât-ı Vâcibü’l-Vücûd vardır. Elbette, o Zât-ı Vâcibü’l-Vücûd haşri getirecektir. Her güz mevsiminde dört yüz bin çeşit nebâtât ve hayvânât táifelerini öldürüp her bahâr mevsiminde yeniden dirilttiği gibi; Kıyâmet hengâmında bu kâinâtı dahi bütün mevcûdâtıyla berâber imâte edecek, haşrin bahârında yeniden diriltecektir. Şâyet haşir gelmezse, mezkûr esmâ ve sıfât-ı İlâhiyye zıddına inkılâb eder. İnkılâb-ı hakáik ise muhâldir. Hem mezkûr esmâ ve sıfât-ı İlâhiyye lekedâr olur. Elláh ise, böyle hadsiz bir çirkinliği irtikâb etmekten münezzehtir.

Mâdem o Zât-ı Akdes, ölüden diriyi, diriden ölüyü çıkarmakla, meselâ kışın vefât etmiş olan koca küre-i Arz’ı her bahâr mevsiminde bir nefis gibi ihyâ edip her biri, beşer haşri gibi acîb dört yüz bin çeşit mahlûkátı birden haşredip neşretmekle ve ikinci bir kışta onları tekrâr ölüme mahkûm etmekle nihâyetsiz kudretini gösteriyor. Hem bu ihyâ ve imâte fiilleri bir kánûn súretinde dâimî olarak icrâ olunuyor. Demek, Muhyî ismi, kudret sıfatını iktizá eder. Kudreti olmayan, bu ihyâ fiiline sáhib çıkamaz. O hâlde, her bahâr mevsiminde koca Arz’ı ve dört yüz bin çeşit mahlûkátı ihyâ ve îcâd eden ve bununla kudretini gösteren kim ise, bir nev‘ olan insânı haşir sabâhında ihyâ eden de O’dur. “Risâle-i Nûr”un “Sözler” adlı eserinde [166]

وَمَنْ يُخْرِجُ الْحَىَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَىِّ 

âyet-i kerîmesinin tefsîri sadedinde şöyle buyruluyor:

“Ölmüş yeri ihyâ edip yüz binler ölmüş táifeleri ihyâ eden kimdir? Hak’tan başka ve bütün kâinâtın Hálık’ından başka şu işi kim yapabilir? Elbette O yapar. O ihyâ eder. Mâdem Hak’tır, hukúku záyi‘ etmeyecektir. Sizi bir mahkeme-i kübrâya gönderecektir. Yeri ihyâ ettiği gibi, sizi de ihyâ edecektir.” [167] 

Lügat: küre-i arz, elbette, irtikâb, mahkeme, udre(t), gönder, hadsiz, hengâm, mahkûm, mevsim, mezkûr, çirkin, simin, sinin, vâcib