altındaki tohum ve çekirdekler, bahâr mevsiminde yağmur vâsıtasıyla birden neşv ü nemâ bulup hayâta mazhar olur. Kezâ, bahâr ve yaz mevsimlerinde diri olan hadsiz nebâtât táifelerini, güz ve kış mevsimlerinde imâte ettirip onları câmid ve cansız olan tohum ve çekirdeklerinde muhâfaza eder. Kur’ân’ın ma‘nevî tefsîri olan “Risâle-i Nûr”un “Şuá‘lar” adlı eserinde mezkûr âyet-i kerîmenin bu mâsadakı şöyle îzáh edilmiştir:

“Her bahârda, zî-hayâttan üç yüz bin nev‘í ve çeşit çeşit tarzlarda ve hadsiz efrâdı bulunan bir ordu-yu Sübhânî, rû-yi zemînde ihyâ ediliyor. Onlara hayât ve levâzımât-ı hayâtiyye kemâl-i intizámla veriliyor. Haşr-i A‘zam’ın yüz bin nümûnelerini, belki emârelerini gösterip o ayrı ayrı hadsiz mahlûkátı berâber, biribiri içinde sehivsiz, yanlışsız, noksánsız, hîç şaşırmayarak, karışık iken hîç karıştırmayarak, unutmayarak kemâl-i mîzân ve nizámla dirilten ve hayât veren ve nutfe denilen mütemâsil su katrelerinden ve toprak, müteşâbih tohumlarından ve az farklı habbeciklerinden, ve sineklerin biribirinin aynı olan yumurtacıklarından ve kuşların aynı havâdan, biribirinin aynı nutfelerinden, hem biribirinin misli veyâ az farklı yumurtalarından, o hadsiz efrâdı bulunan ve biribirinden súretçe, san‘atça ve maíşetçe ayrı ayrı yüz binler zî-hayâtları dirilten; ve zemîn ve bahâr sahîfesinde yüz bin başka başka kitâbları berâber, biribiri içinde, hatásız, mükemmel yazan; hadsiz bir dikkat ve nihâyetsiz bir hikmetle iş gören, tasarruf eden bir Zât-ı Hayy-ı Kayyûm ve Muhyî bir Hallâk-ı Alîm olduğuna kanâat getirmeyen, elbette hem kendini, hem bütün zemînde ve zamân şerîtine asılan bütün geçmiş bahârlarda ve hayâtlı zemîn ve fezá yüzlerinde bulunmuş bütün zî-hayâtları inkâr etmeğe ve en ahmak ve bedbaht bir zî-hayât olmağa mecbûrdur.” [145]

Yedincisi: Kış mevsiminde vefât eden her bir ağacı bahâr mevsiminde hayâta mazhar eder. Her bir ağaçta, kök, yaprak, çiçek ve meyve i‘tibâriyle haşir ve neşrin binlerce nümûnelerini ehl-i şuúra gösterir. Bahâr ve yaz mevsiminde hayâtdâr olan her bir ağacı da kış mevsiminde imâte eder. “Risâle-i Nûr”un “Sözler” adlı eserinde,

اَلَّذ۪ى جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الشَّجَرِ الْاَخْضَرِ نَارًا 

Lügat: tasarruf, bedbaht, elbette, dikkat, hadsiz, hikmet, mevsim, mezkûr, inkâr, simin