Vâcibü’l-Vücûd, Zât-ı Akdes’in unvân-ı mülâhazasıdır. Ya‘nî, Elláh (cc), en fazla bu unvânla hátıra gelir. O Zât-ı Vâcibü’l-Vücûd, “kıdem, beká, vahdâniyyet, muhálefetün li’l-havâdis ve kıyâm bi-nefsihî” sıfatlarıyla muttasıftır. O Zât-ı Vâcibü’l-Vücûd’un hayâtı dâimîdir, ezelî ve ebedîdir. Mevt ve adem, zevâl ve firâk O’na árız olmaz. Mâdem böyle bir Zât-ı Vâcibü’l-Vücûd vardır. Elbette, o Zât, vücûduna âyine ettiği mevcûdâtı yok etmez, bekáya mazhar eder. Üstâd Bedîuzzamân (ra) Hazretleri, o Zât-ı Vâcibü’l-Vücûd’u gelecek vecîz ifâdelerinde şöyle tavsíf etmektedir:

“Hayâtı dâimîdir, ezelî ve ebedîdir. Mevt ve fenâ, adem ve zevâl ona árız olamaz. Çünkü, hayât, O’na zâtîdir. Zâtî olan, zâil olamaz. Evet, ezelî olan, elbette ebedîdir. Kadîm olan, elbette bâkídir. Vâcibü’l-Vücûd olan, elbette sermedîdir. Evet, bir hayât ki, bütün vücûd, bütün envârıyla onun gölgesidir; nasıl adem ona árız olabilir? Evet, bir hayât ki, vâcib bir vücûd onun lâzımı ve unvânıdır; elbette adem ve fenâ hîç bir cihetle ona árız olamaz. Evet, bir hayât ki; bütün hayâtlar mütemâdiyyen onun cilvesiyle zuhûra gelir ve bütün hakáik-ı sâbite-i kâinât ona istinâd eder, onunla káimdir; elbette hîç bir cihetle fenâ ve zevâl ona árız olamaz.” [138]

Cenâb-ı Hak, Vâcibü’l-Vücûd ismiyle lâ zamânî, lâ mekânî, lâ keyfî bir súrette her yerde tecellîdedir. O Vâcibü’l-Vücûd ismine âyine olan, artık yok olmaz. Dâimî bir vücûd kazanır. İşte, Cenâb-ı Hak, böyle dâimî bir vücûdu kazandırmak için mevcûdâtı vücûd sâhasına getiriyor, onları bâkí esmâsına âyine edip götürüyor, arkalarından yenilerini getiriyor.

Mevcûdât-ı álem, yaratılmadan evvel hem ilmî program, hem de fizikî şekil olarak dâire-i ilm-i İlâhîde mevcûd idi. O Zât-ı Akdes, mevcûdâtı yaratmayı irâde etti. Bu irâde sebebiyle, dâire-i ilminde vücûd-i ilmîleri bulunan mevcûdâta şöyle emir buyurdu: “Emrime uyarak varlık sâhasına çıkınız. Sizler, şu dünyâda muvakkaten kalıp ölüm ile haşre gideceksiniz. Tekrâr bir tek emrimle, haşir sabâhında huzúrumda toplanacaksınız. O álemde her şey vücûdda sâbit kalıp artık yokluğa mahkûm olmayacaktır.” Mevcûdât da bu emr-i İlâhîye imtisâl ederek kudret-i İlâhiyye ile vücûd sâhasına çıktılar. Burada vazífelerini bitirdikten sonra, ebedî kalmak üzere âhiret álemine intikál ediyorlar.

Cenâb-ı Hak, mevcûdâta dâimî bir vücûd kazandırmak için onları hâlden

Lügat: elbette, program, sermedî, udre(t), bit(e), götürü, mahkûm, âdiyye, âhiret, vâcib, âhire, şekil