“Bir matlûb ki, gurûbda gaybûbet etmeye mahkûmdur; kalbin alâkasına, fikrin merâkına değmiyor. Âmâle merci‘olamıyor. Arkasında gam ve kederle teessüf etmeye lâyık değildir. Nerede kaldı ki, kalb ona perestiş etsin ve ona bağlansın kalsın.

نَمِى خَواهَمْ فَنَادَه مَحْو شُدَنْ مَقْصُودْ

“Bir maksúd ki, fenâda mahvoluyor; o maksúdu istemem. Çünkü, fânîyim, fânî olanı istemem; neyleyeyim?..

نَمِى خَوانَمْ زَوَالْدَه دَفْن شُدَنْ مَعْبُودْ

“Bir Ma‘bûd ki, zevâlde defnoluyor; onu çağırmam, ona ilticâ etmem. Çünkü, nihâyetsiz muhtâcım ve ácizim. Áciz olan, benim pek büyük derdlerime devâ bulamaz. Ebedî yaralarıma merhem süremez. Zevâlden kendini kurtaramayan nasıl Ma‘bûd  olur?” [113]

 ON ALTINCI ÜSLÛB: Kur’ân-ı Hakîm’in bir üslûbu da şudur ki; mevcûdât-ı álemin zevâl ve fenâsını göstermekle, nev-ı beşeri gaflet uykusundan uyandırır. Onların yüzlerini, fânî mevcûdât üzerinde tecellî eden bâkí esmâya ve bâkí bir áleme çevirir.

İşte,

فَسُبْحَانَ اللّٰهِ ح۪ينَ تُمْسُونَ وَح۪ينَ تُصْبِحُونَ ۞ وَلَهُ الْحَمْدُ فِى السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ وَعَشِيًّا وَح۪ينَ تُظْهِرُونَ

âyet-i kerîmeleri, zamânın hükmü altına giren mevcûdât-ı álemin, zevâl ve fenâya mahkûm olduğunu göstermekle, nev-ı beşeri gaflet uykusundan uyandırıyor. Zîrâ, vücûda gelen her bir mevcûdun, bir ömr-i fıtrîsi vardır. Her ömr-i fıtrîsi olan mevcûdun, bir ecel-i fıtrîsi mevcûddur. Öyle ise, bütün mevcûdât, peyder pey ölüm yolu ile bir dâr-ı bekáya sevk olunmakla bu zevâl ve fenâdan kurtulacaktır. Kur’ân, bu âyetiyle ma‘nen, “Her ne kadar bu mevcûdât fânîdir; fakat bu fânî mevcûdât üzerinde tecellî eden esmâ bâkídir. Mâdem esmâ bâkídir; öyle ise bâkí bir álem vardır” demek súretiyle nev-ı beşerin yüzlerini o fânî mevcûdâttan bâkí bir Zât’a ve O’nun bâkí álemine çevirir.