Gayb’dan Álem-i Şehâdet’e, dâire-i ilimden dâire-i kudrete çıkarmışsa ve zamân denilen şerîte şu mevcûdât-ı álemi birer birer takarak tebeddül ve tegayyüre tâbi‘ tutmuşsa; O’dur ki, sizi ve bütün kâinâtı tekrâr iáde edecek, haşir meydânında bütün mahlûkátı toplayıp herkesin hesâbını görecektir. Bu, O’nun kudretine gáyet râhattır.

وَلَهُ الْمَثَلُ الْاَعْلٰى فِى السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِۚ

cümlesi ifâde eder ki: İnsânların geceye kavuşmaları ve sabâha çıkmalarında, gece ve gündüzün halk ve tedbîrinde görünen bütün güzellikler, “Mukallibü’l-leyli ve’n-nehâr” ve “Musahhiru’ş-Şemsi ve’l-Kamer” gibi esmâya áiddir. Gece ve gündüzde aklın záhirine göre görünen çirkinlikler, nekáis ve kusúrât ise “tabîat ve ene”ye áiddir. Hem ba‘zan gece ve gündüzün dönmesiyle semâvî ve Arzí belâ ve musíbetler vukúa gelmektedir. Bu da, insânların küfür ve isyânları sebebiyledir.

وَهُوَ الْعَز۪يزُ  cümlesi ifâde eder ki: O nihâyetsiz izzet sáhibi olan Zât-ı Akdes; Güneş ve küre-i Arz’ın hareketiyle sizin için gece ve gündüzü halk eder, sizi geceye ulaştırır, sabâha çıkarır, zamânı çevirmekle álemde hadsiz bir inkılâbât, ihsânât ve tasarrufâtı vücûda getirir. Bununla izzetini gösterir. Demek, o Azîz’dir. Şems, Kamer, küre-i Arz, gece, gündüz, insânlar, kısaca bütün mahlûkát zelîldir. Böyle nihâyetsiz izzet sáhibi bir Zât-ı Akdes, haşri getirmemekle izzetini lekedâr etmez.

الْحَك۪يمُ۟ ism-i İlâhîsi ifâde eder ki: O nihâyetsiz hikmet sáhibi olan Zât-ı Akdes; Güneş ve küre-i Arz’ı belli bir kánûnla hareket ettirir. O hareket netîcesinde pek çok fâideli olan gece ve gündüzü ve mevsimleri yaratır ve zamâna bağlı olarak pek çok san‘atlı ve güzel masnûátı halk eder. Hikmetiyle sizi gece ve gündüze ulaştırır, zamânı çevirmekle álemde hadsiz bir inkılâbât, tasarrufât ve ihsânâtı vücûda getirir. Bununla hikmetini gösterir. Böyle nihâyetsiz hikmet sáhibi bir Zât-ı Akdes, haşri getirmemekle nihâyetsiz hikmetini abesiyyete kalbettirmez.

Demek, 27. âyet-i kerîme, ma‘nâ cihetiyle, 

Lügat: küre-i arz, tasarrufât, mukallib, tasarruf, tebeddül, tegayyür, hareket, udre(t), hadsiz, hikmet, mevsim, çirkin, fâide