öyleyse ey ins ve cin! Namâz ve ibâdet ile dergâh-ı İlâhiyyeye ilticâ edin.

Görüldüğü gibi, yirmi dört sâat, bütün álemdeki inkılâbâtı, ihsânâtı ve tasarrufâtı içine almıştır ve bunları insânın hátırına getirir. O vakitlerde namâz kılmak, سُبْحَانَ اللّٰهِ diyerek tekvînî ve teklîfî bütün nekáis ve kusúrâttan ve ehl-i küfür ve dalâletin efkâr-ı bâtılasından Cenâb-ı Hakk’ı takdîs etmek lâzımdır. Onun için Cenâb-ı Hak, bizi bu beş vakitte tesbîh ve takdîs vazífesine da‘vet etmektedir. Hem o vakitlerde görünen ihsânât-ı külliyye-i Rabbâniyyeye karşı اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ   deyip hamd etmek ve tasarrufât-ı azíme-i İlâhiyyeye karşı اَللّٰهُ اَكْبَرُ deyip tekbîr getirmek, her insânın vazífe-i fıtratı ve farîza-i hılkatidir. Kur’ân’ın bu asırda ma‘nevî bir tefsîri olan “Risâle-i Nûr”un “Sözler” adlı eserinde şöyle deniliyor:

“Demek, bu beş vaktin her biri, bir mühim inkılâb başında olduğu ve büyük inkılâbları ihtár ettiği gibi; kudret-i Samedâniyyenin tasarrufât-ı azíme-i yevmiyyesinin işâretiyle; hem senevî, hem asrî, hem dehrî, kudretin mu‘cizâtını ve rahmetin hedâyâsını hátırlatır. Demek, asıl vazífe-i fıtrat ve esâs-ı ubûdiyyet ve kat‘í borç olan farz namâz, şu vakitlerde lâyıktır ve ensebdir.” [94]

“Demek, şu beş vakit, her biri birer inkılâb-ı azímin işârâtı ve icrâât-ı cesîme-i Rabbâniyyenin emârâtı ve in‘ámât-ı külliyye-i İlâhiyyenin alâmâtı olduklarından; borç ve zimmet olan farz namâzın o zamânlara tahsísi, nihâyet hikmettir...” [95]

Dünyânın ömrü yirmi dört sâattir. Yirmi dört sâatten ibâret olan dünyâ gününü kim îcâd etmişse, elli bin seneden ibâret olan âhiret gününü îcâd eden de O’dur. Burada yirmi dört sâat bir gündür. Orada ise elli bin sene bir gündür.[96] Burada yirmi dört sâatlik günü getiren kim ise, orada elli bin senelik günü getiren de aynı Zât’tır.

Zamân i‘tibâriyle yirmi dört sâatlik bir gün, bütün zamânları ihtivâ etmektedir. Namâza duran insân da, bütün álemin hulâsa ve fihristesidir. Namâz ibâdeti ise; hem bütün envâ-ı ibâdeti câmi‘dir, hem de bütün esnâf-ı mahlûkátın elvân-ı ibâdetlerine işâret eder. Şu hâlde bütün álem namâz kılıyor. Namâzda okunan

Lügat: tasarrufât, tasarruf, udre(t), dergâh, farîza, fihris, hikmet, senevî, zimmet, âhiret, sinin, âhire