“İşte, bu vaz‘ıyyette bir rûh, fecir zamânında bir Kadîr-i Zü’l-Celâl’in, bir Rahîm-i Zü’l-Cemâl’in dergâhına niyâz ile namâz ile mürâcaat edip arz-ı hâl etmek, tevfîk ve meded istemek ne kadar elzem ve peşîndeki gündüz áleminde başına gelecek, beline yüklenecek işleri, vazífeleri tahammül için ne kadar lüzûmlu bir nokta-i istinâd olduğu bedâheten anlaşılır.” [81]

Hulâsa:  ح۪ينَ تُصْبِحُونَ ifâdesi, hem dört mühim inkılâbı, hem o inkılâbât içinde tezáhür eden ihsânât-ı külliyye-i İlâhiyyeyi, hem de tasarrufât-ı azíme-i Rabbâniyyeyi hátırlatır. İnsân, o inkılâbâtta tecellî eden celâl-i İlâhîye karşı  سُبْحَانَ اللّٰهِ ; o ihsânâtta tecellî eden cemâl-i İlâhîye karşı اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ ; o azím tasarrufta tecellî eden kemâl-i İlâhîye karşı da   اَللّٰهُ اَكْبَرُ der.

ZUHR VAKTİNİN VECH-İ TAHSÍSİ

Gün i‘tibâriyle öğle vakti, günün kemâline; sene i‘tibâriyle yaz mevsiminin ortasına; tabakát-ı ömr-i insân i‘tibâriyle gençlik kemâline; edvâr-ı ömr-i álem i‘tibâriyle, hılkat-i insânın (Hazret-i Âdem (as)’ın yaratılış) devrine benzer ve onlardaki inkılâbât, ihsânât ve tasarrufâtı hátırlatır.

İşte, insân, bu vakitlerde vukú‘ bulan inkılâbâta karşı سُبْحَانَ اللّٰهِ, ihsânât-ı külliyye-i İlâhiyyeye karşı  لِلّٰهِ اَلْحَمْدُ, tasarrufât-ı azíme-i Rabbâniyyeye karşı da اَللّٰهُ اَكْبَرُ der. Husúsan namâz vâsıtasıyla bu tesbîh, tahmîd ve ta‘zím vazífesini hakkıyla edâ eder.

Kur’ân’ın bu asırda ma‘nevî bir tefsîri olan “Risâle-i Nûr”un “Sözler” adlı eserinde zuhr vaktinin bu ma‘nâlara delâleti şöyle îzáh edilmektedir:

“Zuhr zamânı ise, yaz mevsiminin ortasına, hem gençlik kemâline, hem ömr-i dünyâdaki hılkat-ı insân devrine benzer ve işâret eder ve onlardaki tecelliyyât-ı rahmeti ve füyûzát-ı ni‘meti hátırlatır." [82]

“Ve zuhr zamânında ki, o zamân, gündüzün kemâli ve zevâle meyli ve yevmî işlerin âvân-ı tekemmülü ve meşâgılin tazyîkından muvakkat bir istirâhat zamânı

Lügat: tasarrufât, tahammül, tasarruf, tekemmül, dergâh, mevsim, simin