وتقديم (لَهُمْ) اشارة الى اختصاصهم بين الناس بالجنة، اذ ملاحظة حال أهل النار سبب لظهور قيمة لذة الجنة..

Arabca Metnin Meâli

لَهُمْ kelimesinin takdîmi, hasrı ve ihtisásı ifâde ettiğinden, beyne’n-nâs, Cennet’in yalnız onlara tahsís kılındığına işâret eder. Zîrâ ehl-i nârın perîşan hâllerini mülâhaza etmek ve göz önüne getirmek, Cennet’teki ni‘metin kıymet-i zuhûruna ve lezzetinin artmasına sebebtir. Çünkü tahsís ve hasrdan anlaşılıyor ki; “Bu ni‘metler, sâdece ehl-i Cennet’e fazl-ı İlâhî ile tahsís edilmiştir. Ehl-i Cehennem ise, bu ni‘metlerden mahrûmdur.”

Ehl-i Cennet, ehl-i Cehennem’in azâb içindeki hâllerini mülâhaza ederler. Böylece içinde bulundukları ni‘metin kıymetini daha fazla anlarlar ve lezzetleri de tâm tekâmül etmiş olur.

Müellif (ra) diyor ki; burada, اَنَّ harfinin haberi olan لَهُمْ kelimesinin, اَنَّ harfinin ismi olan جَنَّاتٍ kelimesine takdîm edilmesi; tahsísi ve hasrı ifâde etmek içindir. Ya‘nî, “Beyne’n-nâs ehl-i îmân, Cennet’e lâyıktırlar; Cennet, onlara hástır. ” Ya‘nî, “Ey mü’minler! Cennet, sâdece size mahsústur.” müjdesini vermek içindir.

Demek ehl-i şirke ve ehl-i küfre Cennet yoktur. Onlar, ehl-i nârdırlar; ehl-i azâbtırlar. Öyle ise bu âyet-i kerîme ma‘nen şöyle der:

“Ey ehl-i îmân! Sizlere müjdeler olsun! Cennet, sâdece size mahsústur; yalnız size hás ve lâyıktır. Bu noktayı düşünün ki; Cennet’in tâm lezzetini anlayasınız. Bu hakíkati düşünmezseniz, Cennet’in tâm kıymetini idrâk edemezsiniz. Yüzünüzü Cehennem’e çevirin! Cehennem ehline bir nazar edip bakın! Onlar, ne hâldedirler; nasıl bir azâb-ı elîm içindedirler. Bakın, görün ki; o zamân Cennet’teki ni‘metlerin derece-i lezzetini ve kıymetini tâm anlayasınız.”

Demek Cehennem olmazsa, Cennet’in anlamı kalmaz. Zîrâ her şey, zıddı ile bilinir. Müellif (ra), “Mektûbât” adlı eserinde şöyle buyuruyor: