Şerh

olamaz, kalbine de Elláh muhabbeti yerleşemez. Bu büyük devlet de ancak Zâtî tecellîye bağlı fenâ-i mutlak gerçekleştikten sonra tahakkuk eder. Çünkü, karanlığın kalkması, ancak ap açık bir şekilde Güneş’in doğmasıyla olur.

“Zâtî muhabbet diye bahsedilen bu muhabbet hâsıl olduğu zamân, seven kişinin nazarında, sevilenin eziyyetiyle ikrâmı bir olur. İşte o ânda ihlâs gerçekleşir. İşte o ânda Rabbine ancak O’nun için ibâdet eder. Kendi nefsi için değil. Ni’metleri istemek için veyâ belâların kalkması için ibâdet etmez. Çünkü, belâ da, ni’met de onun için bir olur. İşte bu derece, mukarreblerin derecesidir.

“Ebrâr ise, korku ve tama’ ile Elláh’a ibâdet ederler. Onların korku ve tama’ları ise, Zâtî muhabbetin saádetine eremedikleri için kendi nefislerine râci’dir. Bu sebeble, ebrârın hasenâtı, mukarreblerin seyyiâtıdır. Ebrârın hasenâtı, bir cihette hasenâttır, bir cihette ise seyyiâttır. Mukarreblerin hasenâtı ise, mahzá hasenâttır.

“Evet, mukarreb kullardan, ekmel súrette beká tahakkuk ettikten ve sebebler Álemine tenezzülden sonra, havf ve tama’ ile Elláh’a ibâdet edenler de vardır. Fakat, onların bu korku ve ümîdleri, kendi nefislerine râci’ değildir. Belki, onlar, Elláhu Teálâ’nın rızásına tama’ ederek ve gadabından korkarak ibâdet ederler. Ve kezâ onlar, Cennet’i taleb ederler. Çünkü, o, Elláhu Teálâ’nın rızásının mahallidir. Yoksa, nefislerinin zevkleri için taleb etmezler. Cehennem’den istiáze ederler. Çünkü, o, Elláhu Teálâ’nın gadabının mahallidir. Yoksa, nefislerinden elemi def’ etmek için değildir.

“İşte bu büyük insânlar, nefsin köleliğinden hürriyyete kavuşmuş ve Elláhu Teálâ’ya hális kul olmuş kimselerdir.

“Bu rütbe, mukarreblerin en üstün rütbesidir. Bu mertebe sáhiblerinin, velâyet-i hássa mertebesinin tahakkukundan sonra nübüvvet makámının kemâlâtından tam bir nasíbleri vardır.

“Sebebler Álemine inmeyen kimse, müstehlik (helâk edici) velîlerdendir. Onun nübüvvet makámının kemâlâtından nasíbi yoktur. Başkalarını da kemâlâta ulaştıramaz. Fakat, evvelki zât öyle değildir. Elláhu Teálâ, Seyyidü’l-Mürselîn (asm) hürmetine, o büyük zâtların muhabbetiyle bizi nasíblendirsin. Muhakkak kişi, sevdiğiyle berâberdir.” [75]

Lügat: cehennem, muhabbet, mukarreb, nübüvvet, tahakkuk, tenezzül, mertebe, muhakka, mukarre, übüvvet, sevile, seyyid, tehlik, sinin, şekil