Şerh

(asm)’ın risâletinden gelen ve onun velâyet-i kübrâsını -ki o velâyet, cümle peygamberlerin velâyet-i kübrâsından dahi daha yüksektir- temsîl eden şerîat ve sünnet-i seniyyesine tam ma’nâsıyla ittiba’ eden bir kimse, o velâyetin feyizlerine mazhar olur; ve Resûl-i Ekrem (asm), bütün peygamberlerin vârisi olduğu haysiyyetiyle, onun sünnet-i seniyyesine ittiba’ ile bütün peygamberlere verâset sáhibi olur; ve “Álimler, Peygamberlerin vârisleridir” [52] ve “Ümmetimin álimleri, Benî İsrail’in peygamberleri gibidir” [53] hadîslerinin sırrına mazhar olur. Müellif (ra), bu sırrı “Risâle-i Nûr”da müteaddid yerlerde îzáh etmiştir.

Şu sırr-ı gámızın iyice fehmedilebilmesi için, en evvel Resûl-i Ekrem (asm)’ın velâyetinin kaynağı olan Kur’ân-ı Mu’cizü’l-Beyân’ın, beşerin bütün kelâmları üstünde, hattâ sâir kelimât-ı İlâhiyye içinde dahi fazílet ve tefevvuk cihetini bilmek lâzımdır ki; bir kimse, Kur’ân’a ittiba’ ile nasıl bir makáma ve feyze mazhar olduğu anlaşılabilsin. Müellif (ra), bu noktayı şöyle îzáh etmiştir:

“Kur’ân’ın bütün kelimât-ı İlâhiyye içinde cihet-i ulviyyetini ve bütün kelâmlar üstünde cihet-i tefevvukunu anlamak istersen, şu iki temsîle bak.

“Birincisi: Bir sultánın iki çeşit mükâlemesi, iki tarzda hıtábı vardır. Birisi, ádî bir raıyyet ile cüz’î bir iş için, husúsí bir hâcete dâir, hás bir telefonla konuşmaktır. Diğeri, saltanat-ı uzmâ unvânıyla ve hılâfet-i kübrâ nâmıyla ve hâkimiyyet-i ámme haysiyyetiyle evâmirini etrâfa neşir ve teşhîr maksadıyla, bir elçisiyle veyâ büyük bir me’mûruyla konuşmaktır ve haşmetini izhâr eden ulvî bir fermânla mükâlemedir.

“İkinci temsîl: Bir adam, elinde bir aynayı Güneş’e karşı tutar, o ayna mikdârınca bir ışık ve yedi rengi câmi’ bir ziyâ alır. O nisbetle Güneş’le münâsebetdâr olur, sohbet eder. Ve o ışıklı aynayı karanlıklı hánesine veyâ dam altındaki bağına tevcîh etse, Güneş’in kıymeti nisbetinde değil, belki o aynanın kábiliyyeti mikdârınca istifâde edebilir. Diğeri ise, hánesinden veyâ bağının damından geniş pencereler açar, gökteki Güneş’e karşı yollar yapar. Hakíkí Güneş’in dâimî ziyâsıyla sohbet eder, konuşur ve lisân-ı hâl ile böyle minnetdârâne bir sohbet eder, der: ‘Ey yeryüzünü ışığıyla yaldızlayan ve bütün çiçeklerin yüzünü güldüren dünyâ güzeli ve gök nazdârı olan nâzenin Güneş! Onlar gibi benim háneciğimi ve bahçeciğimi ısındırdın, 

Lügat: sünnet-i seniyye, hâkimiyyet, peygamber, saltanat, tefevvuk, seniyye, birinc, haşmet, minnet, nisbet, sünnet, teaddi, istif, vâris