Fakat, tarîkatlerin ba’zısı, ba’zısından daha kısa, daha selâmetli, daha umûmiyyetli oluyor.

(Fakat, tarîkatlerin ba’zısı, ba’zısından daha kısa, daha selâmetli, daha umûmiyyetli oluyor.)

Tarîkatların ba’zısının ba’zısından daha kısa, daha selâmetli ve daha umûmiyyetli olması, Kur’ân’a iktidâsının derecesine göredir. Müellif (ra), bu “Zeyl”de, diğer tarîklerden çok daha kısa, daha selâmetli ve daha umûmiyyetli bir tarîkı göstermektedir. O tarîk ise, Kur’ân’ın câdde-i kübrâsıdır ki; bu asırda Risâle-i Nûr, tálibini o câddede yürütüyor.

Evet, câdde-i kübrâ-yi Kur’âniyye olan bu tarîk, daha kısadır. Zîrâ, sâir tarîkatlar gibi tálibini mevcûdâta áşık ettirip, daha sonra onların zevâl ve fenâsını göstererek aşk-ı mecâzîyi aşk-ı hakíkíye intikál ettirmek yerine, evvelemirde;

۞ [26] كُلُّ نَفْسٍ ذَٓائِقَةُ الْمَوْتِ [24] ۞ كُلُّ مَنْ عَلَيْهَا فَانٍ [25] ۞ اِذَاالشَّمْسُ كُوِّرَتْ  

[30] اِذَاالسَّمَاءُانْفَطَرَتْ [27] ۞ اِذَاالسَّمَاءُانْشَقَّتْ [28] ۞ اَلْقَارِعَةُ [29] ۞ اِذَاوَقَعَتِ الْوَاقِعَةُ

gibi âyet-i kerîmelerle kâinâtın vefâtını, mevcûdât-ı Álemin zevâl ve firâkını, mevt ve fenâsını ders verir; daha sonra esmâ yoluyla tevhîd ve haşir rükünlerine intikál ettirip o zevâl ve firâktan, mevt ve fenâdan gelen yarayı tedâvî eder, elemi izâle eder.

Risâle-i Nûr, iki adımdır. Bir adımda mevcûdâtın mevt ve fenâsını nazara verir; diğer adımda ise, esmâ yoluyla tevhîd ve haşir rükünlerine intikál ettirir. Diğer tarîkler ise, üç adımdır. Evvelâ sâlikin kalbini kâinâta bağlar; sonra áşık olduğu mevcûdun zevâl ve fenâsını gösterir; daha sonra aşk-ı mecâzîyi, aşk-ı hakíkíye inkılâb ettirmek súretiyle Elláh’a kavuşturur.