Şerh

Hem bu tarîk, daha selâmetli, daha tehlikesizdir. Zîrâ, bu yolda giden bir tálib, “Bir makám sáhibi oldum” diyemez; kendisine bir makám veremez. Çünkü, torbasında “acz, fakr, naks ve kusúr”dan başka bir şey bulmuyor ki şatahâtvârî sözler sarfetsin, bâlâ-pervâzâne da’vâlarda bulunsun, gurûr ve kibir bataklığına düşsün. Bu tarîk, tálibine esmâ-i İlâhiyyeye âyîne olmaktan başka bir makám vermiyor ki herhangi bir hünere sáhib çıksın. [31] وَلِلّٰهِ الْاَسْمَٓاءُ الْحُسْنٰى  âyet-i kerîmesinin nassıyla; Álemde ve insânda görünen “cemâl ve kemâl”i, esmâya; ademiyyât denilen “acz, fakr, naks ve kusúr”u ise Álemde tabîata, insânda eneye verdiğinden o tálibi, bâlâ-pervâzâne da’vâlarda bulunmak ve esbâb bataklığında boğulmak gibi varta ve tehlikelerden muhâfaza eder.

Bu tarîkle hakíkate vâsıl olmak isteyen bir tálib, vücûdunda adem, ademinde vücûd var olduğunu bilir. Ya’nî, ademiyyât olan acz, fakr, naks ve kusúru kendisine ve mevcûdâta verir; kendisinde ve mevcûdâtta görünen bütün güzellikleri esmâya teslîm eder; böylece, hadsiz bir nûr-i vücûd bulur; nihâyetsiz zulümât-ı adem ve firâktan kurtulur; hadsiz terakkıyyâta mazhar olur.

Risâle-i Nûr şâkirdinin vazífesi, kendisinin ve mevcûdât-ı Álemin acz ve fakrını, naks ve kusúrunu, zevâl ve firâkını, mevt ve fenâsını kabûl etmektir. Bunları kabûl ettikten sonra hîçbir mehâsine sáhib çıkamaz ki, onunla iftihár etsin. Risâle-i Nûr, sahâbe mesleğinin bir cilvesidir. Sahâbelerin yüksek terakkıyyâta mazhar olmalarının sebebi, naks ve kusúrlarını çokça idrâk etmeleridir. Demek, kişi acz, fakr, naks ve kusúrunu bilmesi nisbetinde terakkí eder.

Bu mevzú, ileride îzáh edileceğinden burada kısa kesiyoruz. Hem bu mes’ele, “Yirmi Dokuzuncu Mektûb Dokuzuncu Kısım Telvîhât-ı Tis’a ve Şerhi” adlı eserimizde tafsílâtlı bir súrette îzáh edildiğinden oraya havâle ediyoruz.

Hem bu tarîk, daha umûmiyyetlidir. Zîrâ, husúsí bir meslek ve meşreb olan ehl-i vahdetü’l-vücûd gibi, لَامَوْجُودَاِلَّاهُوَ ya’nî, “Mevcûd, yalnız Elláh’tır” diyerek mevcûdât-ı Álemin vücûdunu inkâr etmiyor. Kezâ, ehl-i vahdetü’ş-şühûd gibi, لَامَشْهُودَاِلَّاهُوَ ya’nî, “Meşhûd, yalnız Elláh’tır” deyip mevcûdâtın vücûdunu

Lügat: tehlike, hadsiz, meşreb, nisbet, tehlik, inkâr, kibir, sinin