Şerh

insân, Elláh’a vâsıl olur. Bu kadar seyr u sülûka; uzlet ve riyâzete ve bunlardan hâsıl zahmet ve maşakkate gerek kalmaz. Hem Kur’ân vâsıtasıyla “bütün Álemlerin Rabbi” unvânıyla bizimle konuşan, Zât-ı Akdes-i İlâhiyye’dir. Dolayısıyla, Elláh ile konuşan bir insân, zâten O’nu bulmuştur.

Evet, büyük bir yanlış da, “Kur’ân, Resûl-i Ekrem (asm)’e inzâl buyrulmuş; muhátab yalnız odur” düşüncesidir. Bu düşünce son derece yanlıştır. Zîrâ, Kur’ân, herbir insâna hıtáb eden mu’ciz bir Kelâm-ı İlâhîdir. Risâlet-i Muhammediyye (asm) vâsıtasıyla sana gelmiştir. Asıl muhátab-ı İlâhî Resûl-i Ekrem (sav) olmakla berâber, her ferd-i insân muhátabtır. “Bu Kur’ân, bana inmiştir ve benim Kitâbımdır” diye düşünsen, o zamân iş biter ve başka bir mürşide ihtiyâc duymazsın.

Hulâsa: Bu asırda doğrudan doğruya sırr-ı i’câz-ı Kur’ân’ı göstermek lâzımdır ki; Üstâd Bedîuzzamân Hazretleri de bu vazífeyi yapmıştır. Tevhîd ve haşr-i cismânî hakíkatlerini çok güzel bir şekilde isbât etmiştir. Bu iki noktaya teksîf-i himmet etmiş; nazarları fürûáttan ziyâde hakáik-ı îmâniyyeye çevirmiştir.

“Fürûát” ta’bîrini de burada îzáh etmek lâzımdır. Îmân esâslarının háricindeki mes’elelere fürûát denir. Kalbin ameli, asıldır. Bunlara “usûl” denilir. Bedenin amelleri ise, fürûáttır. Fakat, îmân esâsları dediğimiz şeyler, sâdece tevhîd ve haşir gibi bedenin ameline taalluk etmeyen, sâdece kalbe taalluk eden inanç esâsları değildir. Resûl-i Ekrem (asm)’ın teblîğ ettiği namâz ve orucun farzıyyeti, kısas, cihâd, tesettür gibi bütün ahkâm-ı şer’ıyyeye inanmak ve onların icrâ ve tatbîkıne tarafdâr olmak da îmândandır. Bu ahkâm, i’tikád cihetiyle fürûát değil, asıldırlar. Ancak amel cihetiyle fürûát sayılırlar. Mezkûr ta’rîfe binâen, mevzúu şöyle hulâsa edebiliriz: Altı erkân-ı îmâniyye üssü’l-esâstır. Bunlar îmân esâslarıdır. Fürûát değil, asıldırlar. Bunların amele temâs eden tek ciheti, kelime-i şehâdeti söylemektir. Bu da fürûát değildir. İslâm’ın sâir esâsları ve hattâ âdâbına kadar bütün ahkâmı ise, Kitâb ve Sünnet ile sübûtu ve delâleti kat’í olmak kaydıyla, i’tikád cihetiyle îmândandır ve asıldır. Fakat, amel cihetiyle fürûáttan sayılırlar.

Evet, bütün hak tarîkler, Kur’ân’dan alınmıştır; ama Kur’ân’ın asıl mesleği değildir.

“هَمَ اُوسْتْ” değil, “هَمَ اَزْ اُوسْتْ”tur. Ya’nî, O değil; ama O’ndandır. O’n-

Lügat: kelime-i şehâdet, muhammed, tesettür, taalluk, binâen, bit(e), ediyye, himmet, kelime, mezkûr, sünnet, şekil