Şerh

TASAVVUF VE TARÎKAT HÂL İŞİDİR; KÁL İŞİ DEĞİLDİR.

 

Tasavvuf ve tarîkat, İsrâ Sûresi’nin birinci âyet-i kerîmesinin işârî ma’nâsından istihrâc edilmiştir. Cenâb-ı Hak, bu âyet-i kerîmede şöyle buyuruyor:

سُبْحَانَ الَّذ۪ٓي اَسْرٰى بِعَبْدِه۪ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اِلَى الْمَسْجِدِ

 الْاَقْصَا الَّذ۪ي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ اٰيَاتِنَاۜ اِنَّهُ هُوَ السَّم۪يعُ الْبَص۪يرُ

“(Bütün kemâl sıfâtlarla muttasıf ve bütün noksán sıfâtlardan münezzehtir o Zât-ı Akdes ki; kulunu) en şerefli abdi ve habîbi olan Hazret-i Muhammed (asm)’ı (bir gece) az bir müddet içinde eser-i mu’cize olarak (Mescid-i Harâm’dan, etrâfını mübârek kıldığımız Mescid-i Aksá’ya yürüttü. Tâ ki, ona) Hazret-i Muhammed (asm)’a (âyetlerimizden bir kısmını gösterelim. Şübhe yok ki O, her sesi işiten, her şeyi gören ve her şeyden hakkıyla haberdâr olandır.)” [356]

Bu âyet-i kerîmenin, işârî ma’nâsıyla tasavvuf ve tarîkate nasıl delâlet ettiği, “Telvîhât-ı Tis’a ve Şerhi” adlı eserimizde mufassalan îzáh edilmiştir. O esere mürâcaat edilebilir.

Üstâd Bedîuzzamân (ra) Hazretleri ise, tasavvuf ve tarîkati şöyle ta’rîf etmiştir:

“Tarîkatın gáye-i maksadı, ma’rifet ve inkişâf-ı hakáik-ı îmâniyye olarak, Mi’râc-ı Ahmedî (asm)’ın gölgesinde ve sâyesi altında kalb ayağıyla bir seyr u sülûk-i rûhânî netîcesinde, zevkí, hâlî ve bir derece şühûdî hakáik-ı îmâniyye ve Kur’âniyyeye mazhariyyet; ‘tarîkat’, ‘tasavvuf’ nâmıyla ulvî bir sırr-ı insânî ve bir kemâl-i  beşerîdir.” [357]

Evet, tasavvuf ve tarîkat, Mi’râc-ı Ahmedî (asm)’ın gölgesi ve sâyesi altında bir seyr-i sülûk-i kalbîdir. Ta’bîr-i diğerle, tasavvuf ve tarîkat, kalbin ef’ál, esmâ ve sıfât-ı İlâhiyyenin tecelliyyâtını álemde seyretmesine; sâlikin, hakáik-ı îmâniyyeyi ya ilme’l-yakín, ya ayne’l-yakín, ya hakke’l-yakín derecesinde

Lügat: mufassalan, mufassal, muhammed, tasavvuf, ariyyet, beşerî, birinc, mescid, sinin, sâlik