Şerh

Suâl: Âhirzamânda mezhebler birleştirilecek mi?

Elcevâb: Mezhebler birleştirilemez. Zîrâ, bütün ümmeti bir mezhebde toplamak mümkün değildir. Mezheblerde müttefekun aleyh mes’elelerde ittifâk edilir; ruhsat tarafları eşhása bırakılır.

Dokuzuncu Mes’ele: Câmiler, dilencilik yapmak, para toplamak maksadıyla binâ edilmemişlerdir. Zîrâ, Hanefî Mezhebine göre mescidlerde dilencilik yapmak, para toplamak harâmdır. İsteyene para vermek ise mekrûhtur. Diğer üç mezhebe göre ise; mescidlerde dilencilik yapmak, para toplamak mekrûhtur. İsteyene para vermek ise câizdir. [328] Maalesef günümüzde Diyânet İşleri Başkanlığı bile meydâna gelen bir âfetten veyâ câmi ve Kur’ân kurslarının ihtiyâcından dolayı câmilerde para topluyor. Fukahânın tesbîtine göre, bu yanlıştır. Zîrâ, câmiler, para toplama yeri değildir. İnfâk husúsunda teşvîk yapılabilir, ama para toplanamaz.

Devlet, bu husústa bizzât kendisi câmilere sáhib çıkmalı. Bütün câmilerin yapımını, giderini, masraflarını devlet karşılamalı; imâmlara, derneklere bırakmamalıdır. Yoksa, bu, hem fitne ve günâha sebeb olur, hem dilenciliğe sevkeder, hem de sû-i isti’mâlâta yol açar.

Onuncu Mes’ele: Asr-ı Saádet’te câmiler, sâde olarak inşâ edilmişti. Buna binâen, asrımızda câmilerin şatafatlı ve süslü inşâ edilmesi; içi envâ-ı süs ile tezyîn edilmesi, onun sâdeliğini izâle etmektedir. Zîrâ, câmilerin bu süslü vaz’ıyyeti, namâz kılanların dikkatlerini dağıtmakta; namâzdaki huşûya halel vermekte; namâz ibâdetinin ma’nevî huzúrunu kaybettirmektedir. Câmilerin bu durumu da aslından ve ma’nâsından uzaklaşmıştır. Bundan sonra yapılacak câmilerin inşâ ve ta’mîri bu esâsa dayanmalıdır.

Hulâsa: Câmiıyyet-i lafız ve ma’nâ noktasında, Cin Sûre-i Celilesi’nin 18. âyet-i kerîmesinin ma’nâsını, bâ-husús asrımıza bakan vech-i i’câzın işârî tabakasından tereşşüh ve tezáhür eden mezkûr beyânâtı, başta ehl-i ilim olmak üzere bütün ümmete berâ-yı ma’lûmât arzediyoruz. Biz, Kur’ân’a áid bir hükmü, bir hakíkati, bir mes’eleyi, bir dersi, bir esâsı beyân etmeyi her şeye tercîh ederiz. Bu husústa vazífemiz ve iktidârımız, sâdece teblîğden ibârettir ve bununla mükellefiz. Ancak mevzúmuz olan câmileri bu felâketten kurtarmak vazífesi, başta Cumhûrbaşkanı ve Diyânet İşleri Başkanlığı olmak üzere bütün ümmetin vazífesidir.

Lügat: kurt(a), binâen, dikkat, hanefî, mescid, mezkûr, dilir, sinin, âmile