Şerh

Emevî’de bir Cum’a gününde dört ayrı Cum’a namâzı kılındığını müşâhede eder. Dört mihrâb, dört minber, dört imâm ve dört hutbe. Önce Hanefîler, sonra Şâfiíler, daha sonra diğer iki mezhebe tâbi’ olanlar namâzlarını kıldılar.

Neúzü billâh, bu, dışarıdan ümmet içine atılmış bir fitnedir. Rabbimiz bir, Peygamberimiz bir, Kitâbımız bir, dînimiz bir, kıblemiz bir olduğu hâlde; böyle bir mezheb taassubu, böyle bir tefrika, ecnebîlerin planından başka kimin işi olabilir?

Evet, Resûl-i Ekrem (sav) ve Hulefâ-i Râşidîn zamânından Hicrî 300. yıla kadar nasıl ki, câmiler bütün ümmetin malı olarak telakkí edilmiş; oraya Kur’ân ve Hadîs’in dışında bir şey girmemiş; hîçbir meslek ve meşreb erbâbı orayı husúsí mekân olarak kullanmamıştır. Bizler de şu asırda Ümmet-i Muhammed (asm) olarak aynen Asr-ı Saádet’teki gibi, ihtilâflara meydân vermeden, Elláh’ın izniyle bütün câmileri, bütün ümmete mal edebiliriz. Böylece ümmetin birleşmesini te’mîn etmek, farz ve vâcibdir.

İkinci Mes’ele: Bu kudsî mekânlarda Kur’ân, Hadîs ve Fıkıh dışında bir şey okutulmamalıdır. Zîrâ, bu üç esâsın ta’lîm ve tallümü, bütün Müslümânlar için zarûrîdir. Günümüzde ise; bugün ekser câmiler, husúsan İstanbul’un câmileri, maalesef cemâatlerin, cem’ıyyetlerin, derneklerin, hattâ partilerin bir nev’ı mahsús mekânları hâline gelmiştir. Onların meslek ve meşreblerine muvâfık sohbetler yapılmakta ve bu meyânda yazılan kitâblar okutulmaktadır.

Bu ihtilâftan kurtulmanın tek çâresi; her câmide câmi görevlileri tarafından mutlaka Kur’ân’ın lafzı ve ma’nâsı, Hadîs ve Fıkıh ders verilmeli, hîç olmazsa her gün cemâatin durumuna göre bir vakit namâzından sonra bir âyet-i kerîme ve bir hadîs-i şerif meâlleriyle berâber okunmalıdır; başka meslek ve meşreblere áid sohbetlere izin verilmemelidir. Diyânet İşleri Başkanlığı, bu işi ta’kíb etmelidir.

Üçüncü Mes’ele: Câmiler, ibâdet noktasında cemâatlerin ve cem’ıyyetlerin usûl ve âdâblarına göre değil; Kitâb ve Sünnet’e göre tanzím edilmelidir. Bugün ise câmiler, onların husúsí evrâd, ezkâr, tesbîhât, râbıta, hatme, siyâsî propaganda, def’ çalarak İlâhî söylemek mekânı olarak kullanılmaktadır. Bu husústa umerâ ve ulemâya, bâ-husús Diyânet’e büyük görevler düşmektedir. Yanlış anlaşılmasın, biz tarîkat ve tasavvufun münkiri değiliz. Ancak, bugünkü bid’aların münkiriyiz.

Câmilerde mürşidini düşünmek súretiyle râbıta yapılır mı? Râbıta hak-

Lügat: propaganda, peygamber, muhammed, tasavvuf, taassub, tefrika, hanefî, hulefâ, meşreb, minber, sünnet, tefrik, hicrî, vâcib, âmile