Şerh

Peki, bu mes’elede ehl-i îmân ile ehl-i dalâlet arasındaki fark nedir? Eğer tálib, kâinâta bakarak tecelliyyât-ı esmâ ve sıfâtı hissedip küllîleşse; ezelden ebede kadar bütün álemi, âyîne-i rûhunda seyredebilse; اِيَّاكَ نَعْبُدُ وَاِيَّاكَ نَسْتَع۪ين۞ اِهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَق۪يم âyet-i kerîmelerinin ifâde ettiği müstekím ve küllî ubûdiyyeti, meselâ bu asırda Üstâd Bedîuzzamân (ra)’ın açtığı ve ta’rîf ettiği şekilde yapabilse; buna “ilm-i hakíkat” denir. Yoksa boştur.

Bu asırda, ilm-i mükâşefe ile tarîkat biribirine karışmış vaz’ıyyettedir. Bu vaz’ıyyete de “tarîkat” ismi veriliyor. Hâlbuki, bu, tarîkat değildir. Hem bu asırda, ilm-i mükâşefeyi bilen de yoktur. Gerçi Hindu’larda tek tük vardır. Bizim ise, bu asırda zâten böyle bir ilme ihtiyâcımız yoktur. Şu ânda asıl lâzım ve elzem olan, tecelliyyât-ı esmâ ve sıfâta mazhariyyet demek olan Mi’râc-ı Ekber-i Nebevî’nin hakíkat yoluna sülûk etmek; doğrudan doğruya hakáik-ı Kur’âniyyeye rabt-ı kalb etmek; böylece ümmete doğru ve müstekím bir rehber olmaktır. Hem “San’ata bakıp Sáni’ı bulmak; ni’mete bakıp Mün’ım’i bulmak” súretiyle tecelliyyât-ı esmâ ve sıfâtı ders vermektir.

Şâyet İbn-i Sînâ gibi bir dâhî veyâ Hindular, bin sene çalışsa, şu hakíkat dersini, ilm-i mükâşefe ile keşfedemez; beşer fikriyle, bu ilm-i hakíkat elde edilmez. İşte, Kur’ân’ın bize beyân buyurduğu ilim, bu ilimdir. Üstâd Bedîuzzamân (ra) Hazretlerinin Risâle-i Nûr’da açıkladığı ilim de bu ilimdir. Öyle ise, tek çâre, Kur’ân’a teslîm olmaktır. Bu ilim o kadar yüksektir ki; İbn-i Sînâ gibi bir álim, Aristo gibi bir feylesof, bu ulûm-i îmâniyyede bir sabî gibi olur; ondan bir şey anlamaz. Hâlbuki, Aristo’nun ilmi de vardı, keşfiyyâtı da Arş’a kadar çıkmıştı. Aristo, yerinde oturuyordu; talebelerinin kalblerindeki suâlleri, hem söylerdi, hem de o suâllere cevâb verirdi. Risâle-i Nûr’un “Mektûbât” adlı eserinde şöyle denilmiştir:

“Hem Kur’ân’ın mertebe-i irşâdında öyle bir genişlik var ki; bir tek dersinde, Hazret-i Cibrîl (as), bir tıfl-ı nevresîde ile omuz omuza o dersi dinler, hisselerini alırlar. Ve İbn-i Sînâ gibi en dâhî feylesof, en ámî bir ehl-i kırâetle diz dize aynı dersi okurlar, derslerini alırlar. Hattâ, ba’zan olur ki; o ámî adam, kuvvet ve safvet-i îmân cihetiyle, İbn-i Sînâ ‘dan daha ziyâde istifâde eder.” [304]

Lügat: ehl-i dalâlet, feylesof, ariyyet, mertebe, aristo, cibrîl, diz(e), nebevî, gerçi, istif, küllî, şekil