ile vücûd buldu. Mevcûdâtın vücûda gelmesinde üç vücûd görünüyor:

Birincisi: Zât-ı Vâcibü’l-Vücûd’un vücûd sıfâtıdır ki; bu vücûd, Zât-ı İlâhî’nin aynıdır, gayrı değildir.

İkincisi: Ta’bîri câiz ise ademiyyâtla mezc olan esmâ ve sıfât-ı İlâhiyyenin vücûdudur ki; bu vücûd, Zât-ı İlâhî’nin ne aynıdır, ne de gayrıdır. 

Üçüncüsü: Mevcûdâtın vücûdudur. Bu vücûd, hakíkí, serbest ve müstakil bir vücûd değildir. Vücûd-i İlâhî’nin gayrıdır; árızîdir, mahlûktur, Zât-ı Vâcibü’l-vücûd’un vücûduna bağlı bir vücûddur. هَمَ اَزْ اُوسْتْ 'tur; هَمَ اُوسْتْ değildir. Ya’nî, bu vücûd O’ndandır; hâşâ O değildir. Bu vücûdda görünen cümle mehâsin ve kemâlât, Zât-ı Vâcibü’l-Vücûd’a áiddir; ademiyyât ise, álemde tabîata, insânda eneye áiddir. Şâyet esmâ ve sıfât-ı İlâhiyyeye áid vücûd, mehâsin ve kemâlât mevcûdâta verilse, bu durumda taaddüd-i İlâh lâzım gelir ki; bu da mümteni’ ve muhâldir. Hem o sıfâtlar, mevcûdâta áid olsa; o zamân o sıfâtların mutlak olması, mahdûd ve mukayyed olmaması lâzım gelirdi. Hâlbuki, öyle değildir. Meselâ; insân, her şeyi göremez, her sesi işitemez, her şeyi bilemez, her şeye güç yetiremez ve hâkezâ.

İşte bu câdde-i kübrâ, sahâbe, tâbiín ve asfiyânın câddesidir ki; onlar,  حَقَائِقُ الْاَشْيَاءِ ثَابِتَةٌ diye hükmederler, mevcûdâtın, vücûd-i İlâhî ile káim, esmâ ve sıfât-ı İlâhiyyeye âyîne olan bir vücûdunun var olduğunu kabûl ederler.

Muhyiddîn-i Arabî (ks) ise; Zât-ı Vâcibü’l-Vücûd’un vücûdunu kabûl ediyor. Esmâ ve sıfât-ı İlâhiyyenin vücûdunu da kabûl ediyor. Ancak bu esmâ ve sıfatın vücûdunu, Zât-ı İlâhî’nin aynı kabûl etmekle hatá ediyor. Hem vücûd sıfâtında ve Mevcûd isminde şirke düşmemek,   tevhîd-i hakíkíyi elde etmek için esmâ ve sıfât-ı İlâhiyyenin ademiyyâtla mezcinden sonra meydâna gelen üçüncü vücûdu kabûl etmiyor, inkâr ediyor.

Demek, Muhyiddîn-i Arabî (ks), hâlet-i sekr ve istiğrâkta bulunduğu için iki noktada hatá etmiştir:

Birincisi: Mevcûdâtta tecellî eden esmâ ve sıfât-ı İlâhiyyenin vücûdunu ayn-ı Zât olarak kabûl etmekle hatáya düşmüştür. Hâlbuki, esmâ ve sıfât-ı İlâhiyyenin vücûdu, Zât-ı İlâhî’nin ne aynıdır, ne de gayrıdır.