yâya çok áşık ve hadsiz emeller ile ve elemler ile mübtelâ bedbaht nefsim! Uyan, aklını başına al! Nasıl ki, yıldız böceği, kendi ışıkçığına i’timâd eder; gecenin hadsiz zulümâtında kalır. Bal arısı, kendine güvenmediği için, gündüzün güneşini bulur. Bütün dostları olan çiçekleri, Güneşin ziyâsıyla yaldızlanmış müşâhede eder. Öyle de: Kendine, vücûduna ve enâniyyetine dayansan; yıldız böceği gibi olursun. Eğer sen, fânî vücûdunu, o vücûdu sana veren Hálık’ın yolunda fedâ etsen, bal arısı gibi olursun. Hadsiz bir nûr-i vücûd bulursun. Hem fedâ et. Çünkü şu vücûd, sende vedia ve emânettir.

وَمُلْكِ اُو وَاُودَادَه فَنَا كُنْ تَا بَقَا يَابَدْ، اَزْاَنْ

سِرِّى كِه: «نَفْىِ النَفْى» اِثْبَاتَ سْت

 “Hem O’nun mülküdür, hem O vermiştir. Öyle ise, minnet etmeyerek ve çekinmeyerek fenâ et, fedâ et; tâ beká bulsun. Çünkü, nefy-i nefy, isbâttır. Ya’nî: Yok, yok ise; o vardır. Yok, yok olsa; var olur.

خُدَاىِ پُرْ كَرَمْ خُودْ مُلْكِ خُودْرَا مِى خَرَدْ اَزْتُو

بَهَاىِ بِى گِرَانْ دَادَه بَرَاىِ تُو نِگَاهْ دَارَاسْت

 “Hálık-ı Kerîm, kendi mülkünü senden satın alıyor. Cennet gibi büyük bir fiatı verir. Hem o mülkü senin için güzelce muhâfaza ediyor. Kıymetini yükselttiriyor. Yine sana, hem bâkí, hem mükemmel bir súrette verecektir. Öyle ise, ey nefsim! Hîç durma. Biribiri içinde beş kârlı bu ticâreti yap. Tâ, beş hasâretten kurtulup, beş rıbhi birden    kazanasın.” [274]

Hem şu insânın bu hâli, tevhîde ve huzúra da mani’ değildir. Çünkü, o, eşyâyı bulsa ve görse de; bulduğu ve gördüğü şeyde yalnızca Ma’bûd ve Mahbûb’u, Maksúd ve Matlûb’u olan Zât-ı Vâcibü’l-Vücûd’u bulmakta ve görmektedir. Hîçbir şey, onun huzúruna ve Cenâb-ı Hakk’ı görmesine ve ma’rifetine mani’ değildir. Kezâ, hîçbir şey, ona gaflet vermez. Belki her şey, onun Ma’bûd ve Maksúd’unun huzúruna ve şuhûduna ve ma’rifetine birer vesîledir. Bu kimse,