Ehl-i Sünnet, bu âyet-i kerîmeyi şöyle açıklamaktadır:

Âyet-i kerîmede geçen مَا mutlak olup, ma’nâ cihetiyle umûmiyyeti ifâde eder. Ya’nî, “Elláh, hayr ve şer bütün fiillerin Hálık’ıdır” demektir.

Elhâsıl: Hayırlarda üç hisseden ikisi Elláh’a, bir hisse ise insâna áiddir. Ya’nî, hayırlarda “muktazí” ve “halk” Elláh’a áiddir. İnsânın ise, sâdece cüz’î irâdesi mevcûddur. Ya’nî insân, cüz’î irâdesiyle o hayrı bi’l-fiil tercîh etmekte, ya’nî rahmet-i İlâhiyyenin istediği o hayrı reddetmeyip kabûllenmektedir. Şerlerde ise üç hisseden ikisi insâna, bir hisse ise Elláh’a áiddir. Ya’nî, şerlerde “muktazí” (o şerri bi’l-kuvve istemek) ve “cüz’î irâde” (o şerri bi’l-fiil tercîh etmek) insâna áiddir. Zîrâ, rahmet-i İlâhiyye, hîçbir zamân küfre râzı olmaz, şerleri ve günâhları istemez. Bununla berâber, Cenâb-ı Hak, hayrın Hálık’ı olduğu gibi, şerrin de Hálık’ıdır. 

وَلَا يَرْضٰى لِعِبَادِهِ الْكُفْرَ “Elláh, kullarının küfrüne râzı olmaz” [254] âyet-i kerîmesi ve Kur’ân-ı Kerîm’de geçen bütün yasaklar bunun delîlidir. Bu sebeble, günâh ve küfrün temeli insânın irâdesine dayanır. Günâh ve küfrü, nefs-i insâniyye bi’l-kuvve taleb eder. Cüz’î irâde-i insâniyye ise, onu bi’l-fiil tercîh edip işler. Kudret-i Rabbâniye de tecellî edip onu yaratır. Hayırlara gelince; hayrı rahmet-i İlâhiyye ister. İnsân, cüz’î irâdesiyle o hayrı bi’l-fiil tercîh eder. Ya’nî, rahmet-i İlâhiyyenin istediği o hayrı reddetmeyip kabûl eder. Kudret-i Rabbâniyye de o hayrı yaratır.

Bununla berâber, hayırlardaki irâde-i insâniyye ile şerlerdeki irâde-i insâniyye arasında mühim bir fark vardır. Şöyle ki:

Hayırdaki irâde-i insâniyyeden maksad, sâdece taraf-ı İlâhîden gelen emri kabûllenmektir. Cenâb-ı Hak, “Bu hayrı yap!” diye emretmekte, insân da bu emri kabûl edip reddetmemektedir. Müellif (ra), hayırlardaki bu irâde-i insâniyyeyi, “26. Söz Kader Risâlesi”nde şu cümle ile ifâde etmiştir:

“Suâl ve cevâb, dâí ve sebeb, ikisi de Hakk’tandır. İnsân, yalnız duá ile, îmân ile, şuúr ile, rızá ile onlara sáhib olur.”