Üçüncü Hatve’ye, مَٓا اَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللّٰهِ وَمَٓا اَصَابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ  âyeti işâret ediyor. 

Dördüncü Hatve’ye, كُلُّ شَيْءٍ هَالِكٌ اِلَّا وَجْهَهُ âyeti işâret ediyor.

(Üçüncü Hatve’ye, مَٓا اَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللّٰهِ وَمَٓا اَصَابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ Ya’nî, “Sana tekvînen ve teklîfen iyilik, hayır, hasenât ve kemâlâttan her ne isábet ederse, o Elláh’tandır ve kötülük, seyyie ve günâhtan her ne isábet ederse, o da senin nefsindendir” [178] âyeti işâret ediyor.)

    Bu hatve, “şefkat” ve “şevk” esâsına bakıyor. İnsân, eğer hasenâtı kendine alır, seyyiâtı Elláh’a verirse -neúzü billâh- bu adam, Elláh’ı zálim, kendini de -hâşâ- iyiliklerin medârı bilir. Netîcede şefkat hissinden mahrûm kalır, kendine acımamış, Elláh’ın gadabına müstehak olmuş olur. Kâinâtın ve kendinin ölümünü düşünmeyen, dâr-ı âhirete inanmayan bir kişinin kalbinden şefkat hissi kalkar. Ne kendine, ne de Áleme acır. Hasenâtı kendine alır, seyyiâtı Elláh’a verir. Hakíkat-i hâl ise öyle değildir. Kötülükler, insânın ve Álemin; iyilikler ise Elláh’ındır. Mâdem ölüm var; öyleyse, Elláh hesâbına şevkle çalışmak, âhirete şevkle hâzırlanmak lâzımdır.

(Dördüncü Hatve’ye, كُلُّ شَيْءٍ هَالِكٌ اِلَّا وَجْهَهُ “Her şey fânîdir, yalnızca Elláhu Teálâ’nın Zât’ı bâkídir”[179] âyeti işâret ediyor.) Bu hatve, “tefekkür” ve “şükür” esâsına bakıyor. İnsân, bu Álemin fânî; Zât-ı İlâhi’nin ise Bâkí olduğunu düşünse, zevâl ve fenâ-i Álemi görse; “Álem nedir, nereden gelmiş, nereye gidiyor, vazífesi nedir?” suâllerine cevâb bulmaya, tılsım-ı kâinâtı halletmeye, muammâ-i hılkat-i Álemi keşfetmeye çalışır, tefekkür vâsıtasıyla ilm-i hikmeti elde eder, hayr-ı kesîre nâil olur. [180] Her san’atta Sáni’ı bulup îmân ile O’nu tanır. Her ni’mette Mün’ım’i bulup şükür ve ubûdiyyet ile O’nu sevdiğini i’lân eder.