Şerh

Câmi ve cemâatini terk ederek kırk gün çile çekmeyi tercîh ediyorlar. Cemâatle berâber bir farz edâ etmenin, binlerce erbainlerden -kırkar günlük riyâzetlerden- daha üstün olduğunu bilmiyorlar. Evet, zikir ve tefekkür yapmak, ancak şerîatın âdâbına riáyet etmekle berâber olduğu takdîrde daha fazíletli ve mühimdir.

“Kezâ, nâkıs álimler de nâfilelerin tervîcine çalışırlarken, farzları harâb edip ziyân ediyorlar. Meselâ; aşûra namâzı bunlardan biridir. Hâlbuki, Resûl-i Ekrem (sav)’in, bu namâzı tamâmen cemâatle câmide kıldığına dâir hîçbir sahîh rivâyet yoktur. Hâlbuki, onlar da bilmekteler ki; fıkhî rivâyetler, nâfile ibâdetlerin cemâatle berâber kılınmasının mekrûh olduğunu bildirmektedirler.

“Onlar, farz ibâdetleri yerine getirmekte o kadar tenbeldirler ki; onların arasında farz ibâdetleri müstehâb vaktinde edâ eden çok azdır. Bi’l-akis, birçoğu farzları asıl vaktinden kaydırmaktadırlar. Namâzları, kalabalık cemâatle kılmazlar. Bir veyâ iki kişilik cemâatle yetinirler. Hattâ, ba’zı def’a münferiden kılmakla iktifâ ederler.

“Müslümânların ittibâ’ ettikleri ve peşinden gittikleri kimselerin hareketleri böyle olunca, diğer avâm için ne diyebiliriz?

“Bu tür kötü ve çirkin işlerin yayılmasıyla, İslâm zayıflamıştır. Bu karanlık işlerden ve küdûretli hâllerden dolayı insânlar arasında bid’atler ortaya çıkmıştır.

“Kezâ, nâfile ibâdetleri yerine getirmekle, kurbiyyette (Elláh’a yakınlıkta) gölgelerden bir gölge ihsân edilir. Farz ibâdetleri yerine getirmekle ise, herhangi bir gölge şâibesi olmayan asla yakınlık ihsân edilir.

“Ancak, nâfile ibâdetler, farzların tekmîli ve tamâmlanması için yapılıyorsa, o zamân bu da asla yakınlığın elde edilmesine yardımcı olur ve farzlara dâhil olur. O takdîrde, farzları edâ etmek, bi’z-zarûre halk Álemine münâsib düşer ki; bu Álem, asla müteveccihdir ve ona nâzırdır. Nâfileleri edâ etmek ise, emir Álemine münâsibdir ki; bu Álem ise gölgeye nâzırdır.

“Farzların tümü, her ne kadar Elláh’a yakınlığa sebeb oluyorsa da, farzların en fazíletlisi ve en mükemmeli, namâzdır. Şu hadîsi işitmişsindir: ‘Namâz, mü’minin Mi’râcıdır’, ‘Kulun Rabbine en yakın olduğu ân, namâzdaki secde ânıdır.’

“Hem Resûl-i Ekrem (asm)’ın; ‘Benim Rabbimle öyle bir vaktim vardır ki; hîçbir melek-i müekkel ve hîçbir nebiyy-i mürsel aramıza giremez’ hadîsindeki o hás vakit, bu fakîre göre namâzdır.

Lügat: melek-i müekkel, kurbiyyet, ferid(e), tefekkür, hareket, erbain, feride, nebiyy, çirkin, dilir, dâhil