Şerh

işitir. Şükr-i örfîsi, semâvî inzâlleri dinlemek, peygamberlere kulak vermek ve kâinâtın zikrini işitmektir. Dil, mat’úmât Álemini tadar. Onun şükrü, ni’mette Mün’ım’i bulmaktır. Aklın şükrü, ma’rifetulláhtır. Ya’nî, san’attan Sáni’ı bulup O’nu tanımaktır. Kalbin şükrü, muhabbetulláhtır. Ya’nî, ni’metten Mün’ım’i bulup O’nu sevmektir. Ve hâkezâ, sâir cihâzâtı bunlara kıyâs eyle! Müellif (ra), “İşârâtu’l-İ’câz” adlı tefsîrinde şükr-i örfîyi şöyle îzâh etmiştir:

“Hamdin en meşhûr ma’nâsı, sıfât-ı kemâliyyeyi izhâr etmektir. Şöyle ki: Cenâb-ı Hak insânı kâinâta câmi’ bir nüsha ve on sekiz bin Álemi hâvî şu büyük Álemin kitâbına bir fihrist olarak yaratmıştır. Ve esmâ-i hüsnâdan herbirisinin tecellîgâhı olan herbir Álemden bir örnek, bir nümûne, insânın cevherinde vedîa bırakmıştır. Eğer insân maddî ve ma’nevî herbir uzvunu Elláh’ın emrettiği yere sarfetmekle hamdin şu’belerinden olan şükr-i örfîyi îfâ ve şerîata imtisâl ederse, insânın cevherinde vedîa bırakılan o örneklerin herbirisi, kendi Álemine bir pencere olur. İnsân o pencereden, o Áleme bakar. Ve o Áleme tecellî eden sıfatla, o Álemden tezáhür eden isme bir mir’ât ve bir âyîne olur. O vakit insân, rûhuyla, cismiyle Álem-i Şehâdet ve Álem-i Gayb’a bir hulâsa olur. Ve her iki Áleme tecellî eden, insâna da tecellî eder. İşte bu cihetle insân, sıfât-ı kemâliyye-i İlâhiyyeye hem mazhar olur, hem müzhir    olur.” [143]

“Şevk” ise, “şefkat”in mukábilidir. Çünkü, daha evvel de îzáh edildiği üzere, kendinin ve Álemin acz ve fakrını derkeden ve onlara şefkat eden insân, bir Kadîr-i Rahîm’in dergâh-ı rahmetine ilticâya bir şevk hisseder. Dolayısıyla, şefkatin nihâyeti ve kemâl mertebesi, “şevk”tir.

Hem şefkat; fenâ, zevâl ve ölüme karşı olduğundan, şevk-ı beká ve şevk-ı likâ ma’nâsı da onda mündemicdir.

Evet, Üstâd Bedîuzzamân Hazretleri, eserlerinin ba’zı yerlerinde Risâle-i Nûr Mesleği’nin “acz, fakr, şefkat ve tefekkür” denilen dört esâs üzerine binâ edildiğini beyân buyurmaktadır. [144] 

Ba’zı yerlerde ise Risâle-i Nûr Mesleği’nin “acz-i mutlak, fakr-ı mutlak, şevk-ı mutlak ve şükr-i mutlak” denilen dört esâs

Lügat: peygamber, muhabbet, tefekkür, mertebe, dergâh, fihris, âliyye, şefkat, sinin