Şerh

Biri: Evrâd, ezkâr ve nevâfil ile Elláh’a yaklaşmaktır. Ferâizi hakkıyla edâ edemeyenler, farzlarda meydâna gelen eksik ve noksán tarafları ikmâl etmek için bu yola başvurmuşlardır. Buna “kurb-i nevâfil” denir.

Diğeri: Tefekkür ve ferâizle Elláh’a yaklaşmaktır. Cenâb-ı Hak, ba’zı kullarını ba’zan lütf-i keremiyle Peygamber Efendimizin sırr-ı verâsetine mazhar ederek, onları, ânî ve füc’î bir súrette yerden Arş’a, Arş’tan yere kadar umûm mevcûdâtta tecellî eden esmâ ve sıfât dâiresinde gezdirir; teblîğ vazífesiyle tavzíf eder; Kur’ânî hakíkatleri ilhâm eder ve bu ümmetin başına muvazzaf olarak gönderir. Bu da iki kısımdır: O eşhás, ya bir mürşidin irşâdıyla o makáma mazhar olur, ya da arada hîçbir vâsıta olmadan doğrudan doğruya o makáma getirilir. Bu zâtlar, Cenâb-ı Hakk’a farzlarla yaklaştıkları için, onlarda evrâd, ezkâr, riyâzet gibi hâller görünmüyor. Bu zevât-ı áliyyenin mesleğine, “tefekkür mesleği” denir. Bu meslekte olan kimsenin aklı ve kalbi berâber hareket eder. Aklı, her san’atta Sáni’ı, her ni’mette Mün’ım’i bulur. Kalbi de, kendinde ve Álemde tecellî eden bin bir isim ve sıfât-ı İlâhiyyeyi müşâhede eder. 

Resûl-i Ekrem (sav) Efendimiz şöyle buyurmuştur:

  تَفَكُّرُسَاعَةٍ خَيْرٌ مِنْ عِبَادَةِ سَنَةٍ Ya’nî: “Bir sâat tefekkür, bir sene (nâfile) ibâdetten hayırlıdır.” [133] Bu asırda bu hadîs-i şerîfin sırrı, başta Risâle-i Nûr’un Müellifi Üstâd Bedîuzzamân (ra) Hazretleri’nde ve onun hás şâkirdlerinde ap açık bir tarzda tezáhür etmiştir ki; ânî ve füc’î olarak Cenâb-ı Hak, onları bu lütfa mazhar etmiştir. Bunun bir nümûnesi Hacı Hulûsí Bey merhûmdur ki; kırk dakíkada záhirden hakíkate geçmiş; aynen bu hakíkati yaşamıştır. Bu zevât-ı áliyyede evrâd ve ezkâr ile meşgúliyyet, nâdiren görülür. Bu zevâtın bedenleri yerdedir; fakat rûhları, bütün Álemi bir ânda seyreder. Risâle-i Nûr şâkirdi, bin bir ism-i İlâhîyi seyrederken Álemi de unutmuyor. O ânda seninle de konuşuyor. “Cemâat içerisinde halvet, halvet içerisinde cemâat” sırrına mazhar oluyor. Birini diğerine karıştırmıyor. مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيَان * بَيْنَهُمَا بَرْزَخٌ لَا يَبْغِيَانِ O iki deniz gibi, hem Álem-i Esmâ’yı seyreder, hem Álem-i İmkân’ı seyreder. Kalbi, aynı ânda bin bir ism-i İlâhîyi Álemle berâber zikreder; bir ân bile gáfil olmaz.

Lügat: peygamber, tefekkür, hareket, efendi, ferâiz, gönder